فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: پژوهش حاضر با بهره‌مندی از شاخص‌های تحلیل شبکه‌های اجتماعی به بررسی شبکه‌ی هم‌تألیفی دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی کشور در حوزه‌ی اطلاع‌سنجی طی سال‌های 1381 تا 1391 می‌پردازد. روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی بوده و از شاخص‌های علم‌سنجی و تحلیل شبکه‌های اجتماعی جهت مطالعه شبکه هم‌تالیفی دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی استفاده شده است. جامعه این پژوهش از تعداد 779 مقاله فارسی و انگلیسی تشکیل شده که در زمینه‌های مختلف سنجش کمی طی سال‌های 1381 تا 1391 منتشر شده و در ویراست چهارم کتابسنجی علم‌سنجی که در اسفند 1391 از سوی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران منتشر شده، نمایه شده‌اند. ماتریس هم‌تالیفی شبکه مذکور نخست با استفاده از برنامه مایکروسافت اکسل تهیه و سپس جهت ترسیم و تحلیل شبکه هم‌تالیفی به نرم افزارهای تحلیل شبکه‌های اجتماعی یو.سی.آی.نت و وی.او.اس.ویوور انتقال یافته است. یافته‌ها: بررسی عملکرد دانشگاه‌ها و موسسات پژوهشی کشور در حوزه اطلاع‌سنجی با استفاده از شاخصه‌های مختلف تولید، مرکزیت و مشارکت نشان می‌دهد که دانشگاه‌های تهران، علوم پزشکی تهران، آزاد اسلامی، تربیت مدرس، شاهد، شهید چمران اهواز، مرکز منطقه‌ای اطلاع رسانی علوم و فناوری و مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور از مهم‌ترین و مرکزی‌ترین جایگاه در شبکه هم‌تالیفی دانشگاه‌ها در حوزه مذکور برخوردارند. بیشترین تعداد تالیف مشترک در شبکه مورد بررسی به ترتیب به "دانشگاه تربیت مدرس- دانشگاه شاهد"، "دانشگاه پیام نور- مرکز منطقه‌ای اطلاع‌رسانی علوم و فناوری"، و "دانشگاه شاهد- مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور" تعلق داشته است. نتیجه گیری: بررسی جرگه‌های تشکیل دهنده شبکه هم‌تالیفی دانشگاه‌ها نشان می‌دهد که شبکه مذکور از 12 جرگه با حداقل اندازه 5 تشکیل شده است. دانشگاه‌های تهران و آزاد اسلامی با عضویت در 7 جرگه در بیشترین تعداد زیرگروه‌ها مشارکت داشته‌اند. عضویت و مجاورت دانشگاه‌ها و موسسات پژوهشی کشور به زیرگروه‌های مختلف شبکه هم‌تالیفی دانشگاه‌ها نیز در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفته است.