آییننامه تعیین حقالزحمه خدمات حسابرسی، نوع موسسه حسابرسی و تاخیر در گزارش حسابرسی: واکاوی نظریههای قدرت چانهزنی و تلاش حسابرس
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری ، گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
2 استادیار، گروه حسابداری، دانشکده علوم مالی، دانشگاه خوارزمی
3 استادیارگروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
4 استادیار، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران
doi
10.22034/iaas.2022.149719چکیده
براساس نظریههای قدرت چانهزنی و تلاش حسابرس، با افزایش قدرت چانهزنی حسابرس امکان افزایش مبلغ حقالزحمه حسابرسی و به تبع آن تلاش بیشتر حسابرس فراهم میگردد که این موضوع بر تاخیر در گزارش حسابرسی اثرگذار است. در این راستا جامعه حسابداران رسمی ایران، برای اولین بار در سال 1394 آییننامه تعیین حقالزحمه حسابرسی (تعیین حقالزحمه براساس بودجه بندی هر کار به اضافه سربار موسسه) را برای موسسات عضو، الزامی نمود. در نبود شواهد نظری و تجربی کافی در مورد پیامدهای آییننامه حقالزحمه حسابرسی بر تاخیر در گزارش حسابرسی با در نظر گرفتن نقش تعدیلگر نوع موسسه حسابرسی، هدف پژوهش حاضر بررسی نقش این آییننامه بر تاخیر در گزارش حسابرسی با توجه به نظریههای قدرت چانهزنی و تلاش حسابرس است. بهمنظور نیل به این هدف، 3058 سال-شرکت مشاهده جمعآوریشده از گزارشهای مالی سالیانه شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و همچنین فرابورس ایران طی دوره زمانی 1391 تا 1398 از طریق مدلهای رگرسیونی تاخیر در گزارش حسابرسی، مورد آزمون قرار گرفتهاند. نتایج حاصل از برآورد رگرسیون چندگانه، موید رعایت شکلی آییننامه بهجای رعایت واقعی است و بین آییننامه حقالزحمه حسابرسی و تاخیر در گزارش حسابرسی، رابطه معناداری وجود ندارد لیکن نوع موسسه حسابرسی رابطه مزبور را تعدیل میکند.
