تحلیل عاملی اکتشافی پرسشنامه تدوین مدل شایستگی آموزش علم اطلاعات و دانش‌شناسی مبتنی بر فناوری اطلاعات بر اساس تحلیل سرفصل‌ها و نیازهای بازار کار

نویسندگان

1 دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

2 دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی

3 دانشکده علوم اطلاعات و دانش شناسی

doi
10.35050/JIPM010.2016.043
چکیده

هدف پژوهش حاضر، اعتباریابی پرسشنامه تدوین مدل شایستگی آموزشِ علم اطلاعات و دانش‌شناسیِ مبتنی بر فن‌آوری اطلاعات بر اساس تحلیل سرفصل‌ها و نیازهای بازار کار است. در پژوهش حاضر از روش پیمایشی استفاده شده است. ابزار تحقیق برای گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق ساخته بوده است. نمونه آماری به صورت هدفمند و به تعداد 315 از میان اعضای هیات علمی، دانشجویان دکتری، و کارشناسان مراکز اطلاع‌رسانی در ایران انتخاب شدند. یافته‌ها نشان داد که با حذف 17 گویه از کل پرسشنامه و تحلیل عاملی بقیه آن‌ها و چرخش نتایج با روش واریماکس، هشت مؤلفه آشکار می‌شوند. مؤلفه‌های به دست آمده و نیز گویه‌هایی که با این مؤلفه‌ها بار عاملی بالایی داشتند تا حد زیادی با دسته‌بندی اولیه انجام گرفته در پرسشنامه و نیز تا اندازه‌ای با یافته‌های برخی پژوهش‌های دیگر همخوان است. 76 شاخص شایستگی (دانش، مهارت و نگرش) در قالب هشت مولفه اصلی شامل "کاربری کامپیوتر"؛ "کاربری پایگاه‌های اطلاعاتی، مجموعه‌سازی منابع دیجیتالی، و مدیریت کتابخانه دیجیتالی"؛ "مبانی شبکه‌های کامپیوتری"؛ "مبانی برنامه‌نویسی و طراحی پایگاه اطلاعاتی"؛ "اصول طراحی وب سایت و تحلیل اطلاعات وب"؛ "نرم‌افزارهای کتابخانه‌ای و سازماندهی رایانه‌ای"؛ آرشیویست منابع دیجیتالی؛ و نگرش، اعتباریابی و دسته‌بندی شدند. بر این اساس و با توجه به تحلیل بازار کار و تحلیل محتوای سرفصل‌های برنامه‌های آموزشی کارشناسی ارشد و کارشناسی مصوب وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، پرداختن به مباحث" اصول ایجاد و مدیریت شبکه‌های ساده کامپیوتری" را می‌توان حلقه‌ مفقوده اساسی برنامه‌های آموزشی فعلی علم اطلاعات و دانش‌شناسی عنوان نمود.