بررسی تأثیر قابلیتهای مهارتی بر شکلگیری رفتار راهنمایابی کاربران در فرایند اطلاعیابی از کتابخانه دیجیتال
نویسندگان
1 دانشگاه خوارزمی
2 دانشگاه فردوسی مشهد
3 دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.35050/JIPM010.2015.003چکیده
چکیده هدف: هدف از انجام این پژوهش، بررسی رابطه و تأثیر قابلیتهای مهارتی کاربران کتابخانههای دیجیتال بر متغیرهای مرتبط با رفتار راهنمایابی آنها است. روششناسی: این پژوهش به روش ترکیبی انجام شده است. در این پژوهش، با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند طبقهای، 38 نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه فردوسی به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند و از ابزارهای مختلفی همچون پرسشنامه، پروتکل بلنداندیشی و نرمافزار مورائه برای گردآوری و تحلیل دادهها استفاده شد. یافتهها: یافتههای پژوهش بطور کلی نشان داد که در مدل تحلیل مسیر، سواد اطلاعاتی نسبت به سواد رایانهای متغیر قویتری بوده و توانسته رابطه و تأثیر بیشتری بر متغیرهای مرتبط با رفتار راهنمایابی بگذارد. دادههای روش تحلیل مسیر همچنین تأیید کرد که سواد رایانهای و سواد اطلاعاتی تأثیر معکوسی بر فراوانی موقعیتهای راهنمایابی و همچنین فراوانی استفاده از منابع راهنما گذاشتهاند. همچنین سواد اطلاعاتی در رقابت با متغیر سواد رایانهای موفق شده به تنهایی تأثیر معکوسی بر فراوانی تقاضاهای راهنمایی و کمک شرکتکنندگان در پژوهش بگذارد. نتیجهگیری: یافتهها بطور کلی نشان داد که قابلیتهای مهارتی و مجموعه پیشداشتههای دانشی شرکتکنندگان نقش مؤثری در کاهش نشانههای راهنمایابی آنها در فرایند اطلاعیابی دارد. از این رو میتوان به اهمیت ارائه آموزشها و عرضه دانش لازم در حوزه سواد رایانهای و اطلاعاتی به کاربران کتابخانه دیجیتال (به ویژه در همان زمان دچار مشکل شدن در فرایند اطلاعیابی) به منظور کسب مهارتهای لازم برای انجام این فرایند و حتی استفاده از منابع و قابلیتهای راهنما بیش از پیش پی برد. در پایان مقاله نیز پیشنهاداتی به منظور ارتقاء وضعیت منابع و قابلیتهای کتابخانههای دیجیتال با توجه به قابلیتهای مهارتی متفاوت کاربران این پایگاههای اطلاعاتی ارائه شده است.
