شناسایی ابعاد و مولفه های مدیریت ناب در مدارس دوره اول متوسطه

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم تربیتی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی،کرج، ایران.(نویسنده مسئول)

2 دانشجوی دکتری، گروه علوم تربیتی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی،کرج، ایران.

3 استادیار گروه علوم تربیتی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.

doi
10.22038/mjms.2020.18523
چکیده

 مقدمه: نظام آموزشی بدون مدیریت موثر و اثربخش قادر به دستیابی به اهداف خود نیست. از رویکردهای نوین و موثر که امروزه در بسیاری از سازمان‌ها و شرکت‌های تولیدی، خدماتی، تجاری و حتی اداری مورد توجه قرار گرفته است مدیریت ناب است. این پژوهش با هدف شناسایی ابعاد و مولفه‌های مدیریت ناب در مدارس دوره اول متوسطه انجام شد.روش کار: روش پژوهش نوع آمیخته (کیفی و کمی) بود. در بخش کیفی مصاحبه نیمه ساختار یافته با 15 نفر از متخصصین حوزه مدیریت در دو سطح اعضاء هیات علمی دانشگاه‌ها و مدیران مدارس که به روش هدفمند انتخاب شدند، صورت گرفت و با استفاده از نتایج حاصل از روش کدگذاری در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی به تحلیل مصاحبه‌ها پرداخته شد و بر اساس آن پرسشنامه‌ای در مقیاس پنج درجه‌ای لیکرت ایجاد گردید. پایایی پرسشنامه از طریق آلفای کرونباخ 98/0 برآورد گردید. در بخش کمی جامعه آماری پژوهش شامل 1059 نفر از کلیه مدیران متوسطه دوره اول شهر تهران بودند که از طریق نمونه‌گیری خوشه‌ای و با استفاده از فرمول کوکران 283 نفر برای پاسخگویی به پرسشنامه و به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند.نتایج: بعد از کدگذاری و تحلیل عاملی داده‌ها، 7 مولفه اصلی مدیریت و رهبری، ساختار، منابع انسانی، ارتباطی، تکنولوژی، فرهنگ سازمانی و فرایند و 60 مولفه فرعی شناسایی شد.نتیجه‌گیری: مدیریت ناب دارای مولفه‌های خاصی است که با به‌کارگیری آن به عنوان یک رویکرد نوین می‌توان در راستای دستیابی به اهداف مدرسه موثرتر عمل کرد.