طراحی و پیادهسازی هستیشناسی علوم پایه بر اساس مفاهیم و روابط موجود در اصطلاحنامههای مرتبط
نویسندگان
1 پژوهشگاه علوم وفناوری اطلاعات
2 دانشگاه شریف
doi
10.35050/JIPM010.2015.028چکیده
هستیشناسی، واژگان و مفاهیم مشترک مورد استفاده برای توصیف و ارائه یک حوزه از دانش را معین میکند و میتواند مبنایی برای سازماندهی و مدیریت دانش در یک حوزه خاص باشد. با این وجود ساخت هستیشناسی کاری دشوار و زمانبر است. به منظور تسهیل و سرعت بخشیدن به این امر، میوان منابع دیگر دانش نظیر اصطلاحنامهها را مورد استفاده قرار داد. اصطلاحنامه به لحاظ دارا بودن اطلاعات معنایی و ساختار سلسله مراتبی مفاهیم و نیز نشان دادن روابط میان آنها منبع مناسبی برای ساخت هستیشناسی به حساب میآید. ما با هدف شکلگیری هستیشناسی در حوزه علوم پایه، اصطلاحنامههایی که پیش از این در پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران در حوزههای مختلف شیمی، فیزیک، زیستشناسی، زمینشناسی و ریاضی تدوین شده بود را مبنای ساخت هستیشناسی قرار دادیم. برای این منظور، ابتدا مغایرتها و همپوشانیهای مفاهیم مشترک حوزههای مختلف علوم پایه در اصطلاحنامههای مختلف را برطرف ساختیم تا بتوان از آنها در یک هستیشناسی واحد بهره برد. پس از آن کلیه اصطلاحنامهها با یکدیگر تلفیق و اصطلاحنامه جامع تولید شد. سپس طراحی مفهومی هستیشناسی با استفاده از روش «متآنتولوژی» بر اساس مفاهیم و روابط موجود در اصطلاحنامهی جامع صورت گرفت. در نهایت هستیشناسی علومپایه بر اساس طراحی صورت گرفته پیادهسازی شد تا به عنوان ابزاری استاندارد جهت ذخیره و بازیابی اطلاعات به کار گرفته شود.