حساسیت شتۀ فندق به جدایه‌‌های مختلف قارچ ‏Metarhizium anisopliae (Metsch)‎‏ روی حشرات کامل شتۀ ‏فندق ‏Myzocallis coryli (Goetze) (Hemiptera: Aphididae‎)‎‏ در شرایط‎ ‎آزمایشگاهی و باغی

نویسندگان

1 استادیار، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 دانشیار، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

4 دکتری گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.30466/jfrd.2022.54247.1608
چکیده

شتۀ فندق از آفت‏های مهم فندق است. این شته ساقه و برگ درختان فندق را مورد حمله قرار داده و درصورت افزایش جمعیت، با تغذیه‌ از برگ سبب خشک­شدن و ریزش برگ­ها می‏شود. استفاده از قارچ‌های بیمارگر حشرات در کنترل شتۀ فندق به­دلیل کاهش عوارض مضر زیست‌محیطی به‌عنوان یک اولویت مدنظر قرار گرفته­اند. این بررسی بر پایه­ قارچ‌های بیمارگر حشرات با استفاده از جدایه­­های ­­DEMI001، M14، V245 و IRAN­715C­ مربوط به قارچ ­Metarhizium anisopliae روی حشرات‌ کامل شتۀ‌ فندق در شرایط آزمایشگاهی و باغی انجام شد. برای ارزیابی سمیت چهار جدایه، از غلظت کشنده پنجاه ‌درصد LC50 با استفاده از برنامه پروبیت استفاده شد. نتایج LC50 حاصل از تأثیر جدایه­‌هایIRAN715C ، DEMI001، M14 و V245 روی حشرات کامل شتۀ فندق در شرایط آزمایشگاه و شرایط باغی به­ترتیب 106×9/1، 106×34/2­، 106×46/0، 106×79/1 کنیدی بر میلی­لیتر و 106×7150، 106×101000، 106×4860، 106×14700 کنیدی بر میلی‌لیتر محاسبه شدند. نتایج نشان داد جدایه M14 روی حشرات کامل شتۀ­ فندق مؤثرتر است. همچنین برای کنترل شتۀ بالغ در شرایط باغی به غلظت بالاتری از سوسپانسیون قارچی در مقایسه با شرایط آزمایشگاهی نیاز است. در بررسی اثر تلفیقی بین دو جدایه مؤثر، اثر افزایشی و سینرژیستی مشاهده نشد. از این­رو استفاده از جدایۀ M14 در برنامه مدیریت تلفیقی شته فندق قابل توصیه است.