ارزیابی سطوح آلودگی فلزات سنگین در نمونههای برگ، خاک و غبار درختچههای کهور ایرانی بندرعباس
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جنگلشناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده کشاورزی و منابعطبیعی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
2 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی، گروه جغرافیا، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
3 دانشجوی دکتری آبوهواشناسی، گروه جغرافیا، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
4 استادیار، دانشکدە جغرافیا، مرکز آموزش عالی فیروزآباد، شیراز، ایران
doi
10.30466/jfrd.2023.54368.1628چکیده
در این پژوهش از درختچههای کهور ایرانی Druce (L.) Prosopis cineraria در ارزیابی آلودگی اکوسیستمهای محیطی بندرعباس استفاده شد. در دستیابی بهاین رهیافت، جامعه آزمایش شامل اکوسیستمهای دشت تازیان، باغ پرندگان، روستای تلسیاه و گچین و ناحیهای صنعتی است. از هر جامعه، 20 درختچه کهور درنظر گرفته شد. متغیرهای آزمایش شامل فلزات سنگین در نمونههای برگ، خاک بستر و غبارهای صنعتی رسوبکرده بر روی برگ بود. بهمنظور ارزیابی سطح آلودگی و ظرفیت درختچههای کهور در انباشت فلزات، از شاخصهای Igeo، CF، MAI، BCF، PLI و mPELq استفاده شد. نتایج نشان داد که غلظت Zn، Pb و Cd در برگ، خاک و غبارهای صنعتی از حد استاندارد بیشتر است. بیشترین غلظت فلزات در نمونههای خاک بستر بود. بیشترین مقدار آلودگی فلزات سنگین در روستای تلسیاه، گچین، دشت تازیان و باغ پرندگان بود که بهترتیب کمترین و بیشترین فاصله را از صنایع غرب بندرعباس دارند. شاخص PLI نشان داد که اکوسیستمهای بندرعباس بار آلودگی دارند. شاخص تجمع زیستی (BCF) نشان داد که درختچههای کهور انباشتگر متوسط آلودگی هستند. ضریب انتقال آلودگی از خاک به گیاه در بین اکوسیستمهای بندرعباس بین 23/0 تا 65/0 است. میتوان نتیجه گرفت که اراضی نزدیک به صنایع غرب بندرعباس دارای بار آلودگی شدید هستند، اما درختچههای کهور ایرانی قابلیت تجمع و حذف آلایندههای صنعتی از اکوسیستمهای محیطی بندرعباس را دارند و میتواند بهعنوان یک روش گیاهپالایی مورد استفاده قرار گیرد.