مقایسه طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه، باورهای فراشناختی و منبع کنترل بین بیماران اسکیزوفرنیک و دوقطبی

نویسندگان

1 استادیار گروه روانشناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران

2 دانشیار پایه 20، گروه روانشناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران.

3 دانشجوی دکتری روانشناسی، گروه روانشناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران.

4 نویسندة مسئول: استادیار گروه روانشناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران، تلفن: 09173016260 bhossein@gmail.com

doi
چکیده

اختلالات اسکیزوفرنیا و دوقطبی، از مهم‌ترین اختلالات روانشناختی محسوب می‌شوند. در این تحقیق باورهای فراشناختی، طرحواره‌های ناسازگار اولیه، و منبع کنترل، در بیماران مذکور مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت.تعداد 30 بیمار دارای اختلال اسکیزوفرنیا و 30 بیمار دارای اختلال دوقطبی، جمعاً 60 نفر از بیماران بستری در بیمارستان ابن سینای شیراز، به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شده و با استفاده از پرسشنامه‌های: باورهای فراشناختی ولز 30 سوالی، طرحواره‌های ناسازگار اولیه یانگ 75 سوالی، و منبع کنترل راتر 29 سوالی؛ مورد آزمون قرار گرفتند، و داده‌ها با نرم‌افزار SPSS-25 تجزیه و تحلیل گردیدتحلیل واریانس چند متغیریMANOVA و تحلیـل واریانس تک متغیـری ANOVA، نشان داد: افراد اسکیزوفرن؛ در طرحواره‌های شکست (P=0/04)، و وابستگی/بی‌کفایتی (P=0/01)؛ و بیماران دوقطبی، در طرحواره‌های ایثار (P=0/02) و استحقاق/خودبزرگ‌بینی (P=0/007) تفاوت آماری معنی‌داری دارند. در باورهای فراشناختی؛ فقط در بُعد خودآگاهی شناختی، بیماران دو‌قطبی نسبت به بیماران اسکیزوفرن، میانگین بالاتر و معنی‌داری (P=0/02) کسب نمودند. آزمون آماری t برای گروه های مستقل، نشان داد که؛ هر دو گروه بیماران دارای منبع کنترل درونی هستند، اما بیماران اسکیزوفرنیا نمرات بالاتری داشته و تمایل بیشتری به منبع کنترل بیرونی دارند.