شناسایی و تحلیل امکانات و قابلیتهای کمکی و راهنمایی در نرم افزارهای کتابخانههای دیجیتالی ایرانی
نویسندگان
1 دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.35050/JIPM010.2014.033چکیده
هدف از این پژوهش شناسایی و تحلیل امکانات و قابلیتهای راهنمایی و کمک در نرمافزارهای کتابخانه دیجیتالی ایرانی بر پایه پنج معیار- بازنمون، محتوا، قالب، سبک، و دسترسی به اطلاعات راهنماها- است. پژوهش حاضر یک پژوهش پیمایشی- توصیفی و از نوع کاربردی است. سیزده کتابخانه دیجیتالی ایرانی به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها در این پژوهش یک سیاهه وارسی پژوهشگرساخته است. میانگین وضعیت کلی امکانات و قابلیتهای راهنمایی و کمک کتابخانههای دیجیتالی مورد بررسی (39 از 100) نشاندهندۀ وضعیت ضعیف این امکانات و قابلیتها در کتابخانههای دیجیتالی ایرانی است. در بررسی تکتک معیارهای تعریفشده مشخص شد که تنها وضعیت امکانات کمک و راهنمایی کتابخانههای دیجیتالی سازمان اسناد و کتابخانه ملی، مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی و آستان قدس از منظر معیار بازنمون بهتر از سطح متوسط (50 درصد) است. همچنین در میان 13 کتابخانه دیجیتالی ایرانی مورد بررسی در رابطه با معیار «محتوا»، شش کتابخانه، از منظر معیار «قالب» پنج کتابخانه، هفت کتابخانه از منظر معیار «سبک»، و در معیار «دسترسی به اطلاعات راهنما» تنها سه کتابخانه دارای شرایطی بهتر از سطح متوسط هستند. کتابخانه دیجیتالی مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، سازمان اسناد و کتابخانه ملی، آستان قدس، و نور در رتبههای بالا قرار گرفتهاند. دیگر کتابخانههای دیجیتالی مورد بررسی با داشتن درصدهای پایینتر از متوسط در رتبههای بعدی قرار دارند، که نشاندهنده وضعیت ضعیف این کتابخانههای دیجیتالی از نظر قابلیتها و امکانات کمکی است.