نمایه‌ساز ماشینی منابع فارسی: مدلی یک‌پارچه برای پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران

doi
10.35050/JIPM010.2014.041
چکیده

نمایه سازی ماشینی به گونه ای از نمایه سازی گفته می شود که در آن بااستفاده از الگوریتم رایانه ای، واژه های کلیدی یک مدرک از عنوان یا متن،استخراج و سپس به شکل مدخل های نمایه مرتب و سازمان دهی می شوند . باوجود نیاز روزافزون به کاربرد رایانه در نمایه سازی، تاکنون برای زبان فارسی،نمایه ساز ماشینی ساخته نشده است . از این رو در این مقاله نتیجه بررسی وشناخت جنبههای علمی و عملیاتی این سیستم نمایهسازی در پژوهشگاه علوم وفناوری اطلاعات ایران ارائه می شود که بر پایه مأموریت و دانش سازمانی خودیکی از آماده ترین بسترها را برای ساخت اینگونه نمایه ساز دارد. به این منظور،ابتدا به پیوند میان نمایه سازی و بازیابی اطلاعات، مباحث نظری و سیر تحولنمایه سازی ماشینی، نمایه سازی ماشینی از دیدگاه های عملیاتی و فرایندی،پروژه های موفق نمایه سازی به زبان های گوناگون در دنیا پرداخته شده ونیازمندیهای نمایه ساز ماشینی برای زبان فارسی توصیف شده است . سپساجزای یک نمایه ساز برای زبان فارسی تشریح و مدل مفهومی نمایه ساز ماشینیو همچنین روابط میان اجزا، جزئیات زیرسیستم ها، و مدل مفهومی سیستمطراحی شده اند. در پایان، نیازمندی های ساخت نمایه ساز ماشینی برای اینپژوهشگاه به بحث گذاشته شده است و وضعیت پروژه های انجام شده وتجربه های موجود در این زمینه نیز تبیین شده اند.

کلیدواژه‌ها