بررسی حرکت فراگیر پرسشواژه در کردی سنندجی: بر اساس رویکرد ادغام موازی
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات انگلیسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج، سنندج، ایران.
2 دانشجوی دکتری زبانشناسی همگانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج، سنندج، ایران.
3 دانشیار گروه زبان و ادبیات انگلیسی و زبانشناسی، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه کردستان؛ و گروه زبانشناسی و ادبیات کردی، پژوهشکده کردستانشناسی
4 استاد ریاضی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
doi
10.22099/jill.2022.42972.1317چکیده
پژوهش حاضر به بررسی حرکت فراگیر پرسشواژه در ساخت همپایگی در کردی سنندجی، با استفاده از رویکرد سیتکو (2005) بر مبنای ادغام موازی در ساختار اشراف چندگانه میپردازد. در بررسی دادههای گونة کردی سنندجی، شواهد حاکی از آن است که پرسشواژههای موضوعی که حاوی اطلاعات ضروری هستند و در جایگاههای موضوع به عنوان متمم فعل قرار گرفتهاند، رفتار ابقایی دارند و بدون حرکت به گسترة دامنة خود، در جای اصلی باقی میمانند؛ در این حالت حرکت فراگیر نمیتواند پرسشواژة منفرد در جایگاه مفعولی را تحت تأثیر قرار دهد. در کردی سنندجی، پرسشواژهها در شرایطی که بین دو بند همپایه به اشتراک گذاشته شده باشند، میتوانند به حاشیة چپ ساخت همپایه، پیشایندسازی شوند. از طرفی، دادههایی که بندهای شامل آن، خوانش تکجفتی دارند نیز نمیتوانند فرض مطلق پرسشواژه در جای اصلی در کردی سنندجی را خدشهدار سازند؛ زیرا در این حالت حرکت پرسشواژه اختیاری است و از این نظر نیز نمیتوان ادعا کرد که پرسشواژهها در کردی سنندجی رفتار آمیختهای را از خود نشان میدهند. همچنین در دادههایی حرکت فراگیر پرسشواژه از تأثیر تطبیقی تأثر میپذیرد و خلأ موجود در ساخت همپایه با آن منطبق است. دادهها نشان میدهند که حرکت پرسشواژه افزودهای در کردی سنندجی به حاشیة چپ، محصول مبتداشدگی و کانونیسازی است. همچنین، عبارت پیشایندسازیشده، در جایگاه مشخصگر در داخل فرافکن گروه کانون فرود میآید و حرکت پرسشواژه افزودهای در ساخت همپایگی، در این گونة زبانی، اختیاری است و در صورت منطقی انجام میپذیرد.
