وجهیت احتمالی/ تداولی در زبان ترکی آذربایجانی با رویکرد نظام دستور نقشی هلیدی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبانشناسی ، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اهر، آذربایجان شرقی، ایران.
2 استادیار آموزش زبان انگلیسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اهر، آذربایجان شرقی، ایران.
3 استادیار آموزش زبان انگلیسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اهر، آذربایجان شرقی، ایران.
doi
10.22099/jill.2022.42148.1281چکیده
عدم توجه به مقولة وجهیت در دستور زبان ترکی آذربایجانی باعث آمیختگی آن با مفهوم وجه و ایجاد ابهام، کثرت و گاه تناقض در تقسیمبندی وجه شده است. هدف این جستار، مطالعة زبان ترکی بر اساس رویکردی است که بتواند تمایزی شفاف بین این دو مقوله ایجاد کند. روش تحقیق، بررسی وجهیت احتمالی/ تداولی در ترکی با توسل به بندهای ترکی با معادلهای انگلیسی و فارسی آنها و با پیروی از الگوی ساختار وجه در رویکرد دستور نقشی بوده و این نتایج به دست آمد: حالتهای احتمال و تداول در سه درجه و سطح متفاوت در زبان ترکی مشخص شد. برخلاف زبان انگلیسی، در برخی موارد در ترکی آذربایجانی، پیوندهایی که سطح یقین بالا و متوسط را از هم متمایز کند وجود نداشته، بلکه برای دو حالت مذکور از پیوند یکسانی استفاده میشود. همچنین تمایز معنایی زمانداریهای مختلف برای بیان درجة امکان در انگلیسی، در زبان ترکی بدلیل استفاده از یک پیوند امکانپذیر نیست. حضور افزودههای وجهی در بندها سبب ارتقای سطح یقین در این زبان شده و ابهام در تمایز بین درجات زمانداریها در زبان ترکی را رفع میکند. مفهوم زمان در زمانداریهای وجهی در زبان ترکی، برخلاف انگلیسی، به واسطة پیوند-ıd و عدم حضور آن یعنی تکواژ صفر نمود پیدا میکنند که به ترتیب بیانگر زمان گذشته و حال میباشند.
