گویش سنجی متغیرهای زبانشناختی زبانگونههای کرمان- شمالی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبانشناسی همگانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم، قم، ایران
2 استادیار زبانشناسی همگانی، دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران
3 استادیار زبانشناسی همگانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم، قم، ایران
4 استادیار زبانشناسی همگانی، دانشگاه پیامنور، تهران، ایران
doi
10.22099/jill.2022.43271.1306چکیده
پژوهش حاضر با اتخاذ رویکردی کمی و کلگرایانه و با اعمال روشهای گویشسنجی به تحلیل رایانشی متغیرهای زبانشناختی موجود در گونههای زبانی کرمان-شمالی میپردازد. این پژوهش، از نوع توصیفی- تحلیلی است و دادهها به روش میدانی جمعآوری شدهاند. تحلیل دادههای گردآوریشده نیز به صورت آماری با بهرهگیری از رایانه و گویشسنجی و نقشهنگاری RuG/L04 صورت گرفته است. دادههای پژوهش شامل معادلهای بومی 205 واژه و 10 جملة پایة مستخرج از پرسشنامههای «فرهنگستان» و «موریس سوادش» است. روایی پرسشنامة مذکور براساس آزمون آلفای کرونباخ، نرخ 96/0 به دست آمده است. جامعة آماری پژوهش را گویشوران بومی 16 شهرستان حوزة شمال استان کرمان شامل 105 دهستان تشکیل میدهند. میانگین سنی گویشوران 60 سال و متوسط سواد آنها در حد آموزش ابتدایی است که 45% زن و 55% مرد هستند. نتایج حاصل از تحلیل انبوهة دادهها نشان داد که شش خوشة گویشی عمده از هم متمایز هستند و این خوشههای گویشی خود به زیر خوشههایی تقسیم میشوند. هر یک از خوشههای گویشی دارای ویژگیهای آوایی، واجی، صرفی یا نحوی متمایزی هستند که آنها را از دیگر خوشهها جدا میکند. بر اساس تحلیل آماری دادهها، از میان خوشههای گویشی ششگانه، تنها یکی از آنها گویش است و باقی خوشهها فاقد ویژگیهای گویشی میباشند و در نتیجه در سطح لهجه محسوب میشوند.