مقایسه تحلیل هم‌استنادی و تحلیل هم‌واژگانی در ترسیم نقشه کتابشناختی (مطالعه موردی: دانشگاه تهران)

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشگاه تهران

doi
10.35050/JIPM010.2013.011
چکیده

روش تحلیل هم‌استنادی و هم‌واژگانی دو روش برای ترسیم نقشه‌های کتابشناختی هستند. نقشه‌های کتابشناختی نه تنها روند رشد حوزه‌های علمی را ترسیم می‌کنند بلکه زیربنای تصمیم‌گیری‌ها، برنامه‌ریزی‌ها و آینده‌نگری علمی به حساب می‌آیند. اگر محققان مختلف بر روی موضوعات پژوهشی و مفاهیم یکسانی تمرکز و مطالعه کنند این انتظار به وجود می‌آید که در طیفی گسترده واژگان مشابهی را نیز برای مفاهیم مهم و یا مسائل حوزه تخصصی خود به کار برند؛ ‌و همچنین همین تعداد پژوهشگر، هم زمان مجموعه مشخصی از مقالات پیشین خود را مورد استناد قرار دهند. از آنجا که مقالات حامل هم زمان واژه‌ها و مآخذ هستند، پژوهش حاضر سعی دارد دریابد آیا تکنیک بررسی مآخذ و بررسی واژگان در نتایج مشابهت یا همگرایی نشان می‌دهد. جامعه تحقیق حاضر کلیه مقالات دانشگاه تهران است که در بازده زمانی (2008-1999) در وب آو ساینس نمایه شده‌اند. نتایج نشان داد که 14 خوشه در نقشه هم‌استنادی و 6 خوشه در نقشه هم‌واژگانی تشکیل شد. خوشه‌های حاصل از نظر اندازه بسیار متفاوت بودند. اغلب خوشه‌های نقشه هم‌استنادی در نقشه هم‌واژگانی در یک خوشه ادغام گردید.