تحلیلی بر مؤلفه‌های معنویت و اخلاق در سیرۀ فرماندهی نظامی امام‌علی(ع) در نهج‌البلاغه

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف، دانشگاه افسری امام علی(ع)، تهران، ایران.

2 استادیار گروه معارف، دانشگاه افسری امام علی(ع)، تهران، ایران،(*نویسنده مسئول)؛ habib.zarei42@gmail.com

doi
10.22034/IAMU.2021.521075.2510
چکیده

معنویت و اخلاق، از جمله مؤلفه‌‍­های حقیقی حیات بشر است که نقشی اساسی در نیکبختی او ایفاکرده­‌است و انسان­‌های اخلاق‌­مدار و معنویت‌­محور نیز، در عینیت­بخشی به این مؤلفه‌­ها در جوامع انسانی، مؤثرترین نقش را برعهده‌­داشته‌­اند. از شخصیت­‌های بی­‌بدیل و تأثیرگذار تاریخ در این عرصه، امام­ علی­­(ع) است که حیات نورانی او، مفسِّر عینیِ عالی­ترین سطح معنویت و اخلاق فاضلۀ انسانی در همۀ عرصه­‌ها، به­‌ویژه در عرصۀ فرماندهی نظامی ­است. هدف اصلی مطالعۀ حاضر، تحلیل مؤلفه­‌های معنویت و اخلاق در سیرۀ فرماندهی نظامی آن حضرت می‌باشد.­ مبتنی بر این هدف، سؤال اصلی پژوهش،«چیستیِ مؤلفه‌­های معنویت و اخلاق در سیرۀ فرماندهی نظامی امام­ علی(ع)» است که به روش گردآوری کتابخانه­‌ای، با فیش­‌برداری از اسناد و منابع موجود و مرتبط، اطلاعات لازم جمع‌­آوری و سپس به روش تحلیل محتوای متن، تجزیه و تحلیل­‌شده‌­اند. نتایج پژوهش، گویای آن است؛ کانونی‌­ترین نقطۀ ثقل معنویت و اخلاق، متّکی بر اعتقاد به خداوندمتعال­ است و به تَبَعِ این باور اصیل، اصول معنوی امیرالمؤمنین(ع) در حوزۀ فرماندهی­‌نظامی، خدامحوری، معادباوری و ولایت­مداری ­است که این اصول، خود مولِّد اصول اخلاق توحیدی است که مهم­ترین آن­ها، اخلاص، حق­‌مداری و عدالت­ محوری می‌باشد.