تأثیر جدایه‌های قارچ بیمارگر حشرات ‏Beauveria bassiana (Bals. Criv.) Vuill‎‏ روی بقا و فراسنجه‌های ‏رشد جمعیت شته ‏Myzocallis coryli Goetze

نویسندگان

1 دکتری حشره شناسی، گروه گیاه‎‌‎پزشکی، دانشکده‎‌‎‏ کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 دانشیار گروه گیاه‎‌‎پزشکی، دانشکده‎‌‎کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.30466/jfrd.2022.54357.1626
چکیده

این بررسی برای تعیین تأثیر دو­جدایه از قارچ Beauveria bassiana (Bals. Criv.) Vuill روی زنده­مانی و فراسنجه­های رشد جمعیت شتة فندق (Myzocallis coryli Goetze) از مهم­ترین آفات فندق انجام شد. اثر غلظت کم­کشنده LC30 روی رشد، تولید­مثل و شاخص­های جدول زیستی باروری شته مومی فندق، در شرایط آزمایشگاهی بررسی شد. مقدار کشندگی جدایه­ها IRAN429 و Z-1 با LC50 برابر با 104×86/9 و 106×03/1 کنیدی­در­میلی­لیتر به­دست آمد. تیمارهای قارچ در مقایسه با شاهد موجب کاهش معنی­دار طول دوره پورگی، طول عمر و باروری شته بالغ شد (05/0 P<). نرخ ذاتی افزایش جمعیت (rm) شته فندق در غلظت کم کشنده جدایه­های IRAN429 و Z-1 به­ترتیب معادل 15/0 و 16/0 ماده/ماده/روز به­دست آمد که در مقایسه با شاهد (18/0 ماده/ماده/روز) به­طور معنی­داری کاهش نشان داد. طول عمر در تیمار IRAN429 (75/31 روز) و Z-1 (45/39 روز) نسبت به شاهد (50/43 روز) تفاوت معنی­دار نشان داد. پوره­زایی (Fecundity) شته فندق در IRAN429­، Z-1 و شاهد به­ترتیب برابر با 75/31، 45/39 و 41/78 (پوره/ماده) است که اختلاف معنی­داری با هم­دیگر دارند. نرخ متناهی جمعیت (λ) در دو جدایه IRAN429 و Z-1 به­ترتیب برابر با 17/1 و 17/1 ماده/روز نسبت به شاهد 19/1 ماده/روز کاهش نشان دادند. نتایج این بررسی نشان داد با توجه به تأثیر قابل توجه قارچ­های بیمارگر در غلظت کم­کشنده روی شاخص­های بقاء و تولید­مثل شته، می­توان در تدوین برنامه­های مدیریت تلفیقی و بیولوژیک آفات هدف مورد استفاده قرار داد.