کاربست سازمان برای رزم و ساختار عملیاتی نزاجا بر اساس سطوح دکترین نظامی و جنگ‌های آینده

نویسندگان

1 1. عضو هیئت علمی دافوس آجا و پژوهشگر جنگ آینده، تهران، ایران، (نویسندۀ مسئول)؛ ff. ka@chmail.ir

doi
10.22034/iamu.2020.241313
چکیده

اندیشه اصلی هر نیروی نظامی در قالب دکترین آن شناخته می­ شود؛ دکترین امری ذهنی و مجموعه­ ای از اعتقادها و دانشی است که با تجربه ثابت شده است. دکترین نظامی چارچوبی برای به ­کارگیری نیروها، تجهیزات و تاکتیک­ها در جنگ می­ باشد. پیروزی در جنگ آینده زمانی میسر می ­گردد که نزاجا، ساختار عملیاتی خود را با سطوح جنگ و دکترین نظامی منطبق نماید. طبق اسناد موجود، جنگ و دکترین دارای سه سطح تاکتیکی، عملیاتی و راهبردی ­است، در ساختار فعلی آجا و نزاجا سطح تکنیکی و فراراهبردی وجود ندارد. هدف اصلی این تحقیق تبیین ساختار عملیاتی نزاجا بر اساس سطوح دکترین نظامی و جنگ‌های آینده می­باشد. این پژوهش از نوع توسعه ­ای- کاربردی بوده و به روش زمینه ­ای- موردی انجام گردیده است. جامعه آماری 50 نفر از نخبگان لشکری با جایگاه سرتیپی به بالا هستند که حداقل دارای مدرک تحصیلی کارشناسی بوده و سه سال به‌ عنوان فرمانده لشکر و تیپ انجام وظیفه نموده­اند، روش جمع ­آوری اطلاعات میدانی و کتابخانه ­ای می­ باشد، یافته ­ها با استفاده از روش­های خبرگی، تحلیل شده است. نتایج تحقیق بیانگر آن است که جنگ آینده دارای 5 سطح دکترینی و 5 سطح اجرایی می‌باشد: سطح تکنیکی، تاکتیکی، عملیاتی، راهبردی و فراراهبردی. به­ منظور کاهش سطوح و لایه­ های فرماندهی، ساختار عملیاتی نزاجا در جنگ آینده به­ صورت گروهان، گردان، لشکر و نزاجا، می‌باشد. در این ساختار دو لایه فرماندهی تیپ و قرارگاه منطقه­ای حذف می­ گردد. در حال حاضر ساختار نزاجا تی پ­محور و قرارگاه­پایه است؛ به همین دلیل رویکرد آن تهدیدمحور و کُنشی است. چنانچه ساختار نزاجا به صورت گردان‌محور و لشکرپایه شود، رویکرد آن، به امنیت­ محور و فراکُنشی تبدیل می­ گردد. این مقاله به‌ دنبال تغییر ساختار سازمانی نزاجا نیست، بلکه به دنبال سازمان برای رزم و ساختار عملیاتی نزاجا در جنگ احتمالی آینده می­ باشد.