دیپ فیک یا همانند سازی صوتی یا تصویری غیر واقعی در حقوق کیفری

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده حقوق دانشگاه تهران

doi
10.52547/jlr.2023.230618.2451
چکیده

دیپ فیک یا همانند سازی صوتی ـ تصویری غیر واقعی، یک فناوری پیچیدة نوین در قلمروی هوش مصنوعی است. این فناوری، می‌تواند با استفاده از صدا و تصویر واقعی افراد یک کلیپ غیر واقعی از آن‌ها تولید نماید، به گونه‌ای که امکان تشخیص آن از صدا و تصویر واقعی، سخت و حتّی غیر ممکن است. ساخت دیپ فیک در مورد، سلبریتی‌ها، مقامات سیاسی و عادی گسترش یافته، زیرا می‌تواند مخاطبان را متقاعد سازد که این کلیپ‌های صوتی و تصویری واقعی هستند. دیپ فیک‌ها، مرز واقعیت با دروغ و خلاف واقع را از بین می‌برد، زیرا باورپذیری بالایی در مخاطبان ایجاد می‌کند. همة مصادیق دیپ فیک، واجد جنبة کیفری نیست. بلکه کاربردهای مشروع فراوانی به ویژه در بازی‌های اینترنتی، فیلم‌های سینمایی، تبلیغات، آموزش و غیره دارد. ولی، تأثیر و کاربرد وسیع و پیچیدگی این فناوری در مخدوش ساختن مرز حقیقت و دروغ موجب گردید، در قلمروی بزهکاری نیز با اهداف سیاسی، گمراه کنندگی عمومی، نژادی و تجاری، مورد استفاده قرار گیرد. مصادیق بزهکارانه دیپ فیک تا کنون جرم‌انگاری نگردیده است. امکان تطبیق جرایم جعل رایانه‌ای، تولید محتوای مبتذل، مستهجن و هرزه‌نگاری، افتراء و نشر اکاذیب با دیپ فیک در این مقاله مورد بررسی قرار می‌گیرد.