موتورهای کاوش وب، و نمایه‌سازی و رتبه‌بندی اشیای محتوایی حاوی عناصر فراداده‌ای دسترس‌پذیر در محیط های اطلاعاتی پویا

نویسندگان

1 گروه کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه شهید چمران اهواز

2 گروه کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه شهید چمران اهواز

3

4 پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی

5 گروه کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تبیین نمایه‌سازی و رتبه‌بندی اشیای محتوایی5 حاوی عناصر فرا‌داده‌ای هسته دوبلین و مارک 21 مبتنی بر زبان نشانه‌گذاری گسترش‌پذیر (XML) در محیط‌های اطلاعاتی پیوسته پویا توسط موتورهای کاوش گوگل و یاهو و مقایسه آنها با یکدیگر با رویکرد تحلیلی-مقایسه‌ای انجام شد. جامعه پژوهش را 100 شیء محتوایی (کتاب الکترونیکی) مبتنی بر زبان نشانه‌گذاری گسترش‌پذیر (XML) در قالب دو گروه تشکیل می‌داد. گروه اول، حاوی عناصر فرا‌داده‌ای هسته دوبلین و گروه دوم، حاوی عناصر فرا‌داده‌ای مارک 21 که از اواخر مرداد 1388 تا خرداد 1389 روی وب‌سایت http://www.marcdcmi.ir انتشار یافته بودند. ابزار گردآوری داده‌ها سیاهه وارسی بود. وب‌سایت مورد مطالعه براساس پیشرفته‌ترین روش‌ها به موتورهای کاوش گوگل و یاهو معرفی شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند که موتور کاوش گوگل توانست عناصر فراداده‌ای مربوط به دو طرح فراداده‌ای هسته دوبلین و مارک 21 درج‌شده در اشیای محتوایی مورد مطالعه را به‌طور کامل نمایه‌سازی کند. ولی، موتور کاوش یاهو تا پایان مهلت انتشار (حدود 10 ماه) واکنش مثبتی نشان نداد و فاقد توانایی در نمایه‌سازی و به‌تبع آن رتبه‌بندی اشیای محتوایی مورد مطالعه بود. از دیدگاه مقایسه‌ای نیز تفاوتی میان نمایه‌سازی و رتبه‌بندی عناصر فراداده‌ای مربوط به دو استاندارد مورد مطالعه توسط موتور کاوش گوگل مشاهده نگردید. در مجموع، یافته‌ها حاکی از آن بود که هیچ‌یک از دو طرح فرا‌داده‌ای هسته دوبلین و مارک 21 مبتنی بر XML منتشرشده در محیط‌های اطلاعاتی پیوسته پویا از لحاظ دسترس‌پذیری توسط موتورهای کاوش نسبت به یکدیگر برتری ندارند.