تبیین مفهوم عقل و عقلورزی از منظر روایات به عنوان مبنایی برای سرمایههای سازمان (انسانی، اجتماعی، روانشناختی، معنوی)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران
2 استاد، دانشکدة مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران
3 دکتری مدیریت سیاستگذاری فرهنگی، دانشگاه باقرالعلوم (ع)، قم، ایران
doi
10.22059/jscm.2019.236635.1407چکیده
پژوهش حاضر عقل و عقلورزی از منظر روایات معصومان (ع) بهعنوان مبنایی برای انواع سرمایههای سازمانی معرفی شده است. راهبرد پژوهش تحلیل مضمون است که طی آن ابتدا متون نظری موجود دربارة سرمایههای سازمانی، سپس، روایات مطرحشده در زمینة ویژگیهای عقل و مشتقات آن با بهرهگیری دو الگویراین و برنارد، و کینگ و هوروکس تحلیل شد. سپس، چارچوب مفهومی حاصلشده از مضامین یادشده با یکدیگر به صورت توأمان تحلیل شدهاند. نتیجة تحلیل نشان داد همة ویژگیهای عقل و عقلورزی در روایات مطرح نهتنها متضمن ویژگیهای سرمایههای یادشده بوده، بلکه فراتر از آنهاست، بهطوری که میتوان گفت سرمایة معنوی جلوهای از عقلورزی در ساحت اندیشه؛ سرمایة روانشناختی جلوهای از عقلورزی در ساحت گرایشها و صفات، و سرمایة اجتماعی جلوهای از عقلورزی در ساحت اعمال و رفتارهای انسان است. بنابراین، تمرکز بر مفهوم عقل و عقلورزی مطرحشده در روایات معصومان (ع) و واکاوی ابعاد و مؤلفههای آن میتواند بابی جدید برای توسعة دانشی بومی-اسلامی در حوزة مربوط به مدیریت سرمایههای سازمان باشد.
