فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف مطالعة نظام حالت‌نمایی در گویش بهدینی محلتی یزد، به بررسی این گویش باقی‌مانده از گویش‌های مرکزی ایران می‌پردازد. داده‌های پژوهش با شیوة مطالعۀ میدانی و با استفاده از مصاحبۀ نیمه‌ساخت‌یافته جمع‌آوری شده و جملات در بافت طبیعی سخنگویان استخراج شده‌اند. با پیاده‌سازی متن مصاحبه‌های سخنگویان 21 تا 70 ساله، پیکره‌ای برابر 8650 واژه جمع‌آوری شد و مورد ارزیابی قرار گرفت. جملات مستخرج از حیث نظام حالت‌نمایی بررسی شده‌ا‌ند. در این روش، انواع جملات برحسب زمان‌های مختلف افعال و لازم و متعدی‌بودن آن‌ها طبقه‌بندی شده‌اند. همچنین چگونگی نمایش ارتباط نحوی بین فعل و گروه‌های اسمی جمله مطالعه شده است. یافته‌های حاصل از پژوهش، نشان‌دهندۀ حالت‌نمایی ارگتیو دوگانه می‌باشند و اگرچه در جملات دارای زمان دستوری حال، ارجاع متقابل گروه اسمی فاعل و فعل به‌ وسیلۀ پسوندهای مطابقة فعلی صورت می‌گیرد، حالت کنایی-مطلق در افعال متعدی گذشتة ساده، استمراری، مستمر و نقلی بدون پسوند مطابقة فعلی و به شکل ستاک گذشتة فعل و در دو صورت ماضی دور و التزامی به شکل صفت مفعولی فعل اصلی ظاهر می‌شوند. نمایش شخص و شمار فعل کنایی به ‌وسیلۀ پیش‌بست مشخص‌گر فاعلی صورت می‌گیرد. افزون بر این، گویش بهدینی میان صیغگان مفرد افعال متعدی گذشتۀ ساده از سویی و افعال متعدی گذشتۀ استمراری، مستمر، نقلی، بعید و التزامی از دیگر سو تمایز قائل می‌شود. به این صورت که برای سه صیغۀ مفرد افعال گذشتۀ سادة متعدی یک گروه پیش‌بست فعلی مشخص‌گر فاعل دارد و برای صیغگان مفرد افعال گذشتۀ متعدی دیگر از گروهی متفاوتی از پیش‌بست‌ها بهره می‌برد. در حالی که برای صیغگان جمع افعال متعدی در هیچ‌کدام از ساخت‌های گذشتۀ ساده یا استمرای، نقلی و غیره تفاوتی قائل نیست.