فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چندمعنایی از آشناترین مفاهیمی ‌است که در مطالعات معنی­شناسی به آن پرداخته می‌شود و آن را شرایطی معرفی می­کنند که یک واحد زبانی از چند معنی برخوردار شود. پژوهش پیش رو به مطالعة چندمعنایی افعال «خواردن» /xwârdǝn/ «شوردن» /šurdǝn/ «نیشتن» /ništǝn/  به عنوان افعال کنشی در گویش کردی کلهری با رویکرد معنا­شناسی شناختی می­پردازد. گردآوری داده‌ها به شیوة کتابخانه‌ای-میدانی صورت می‌گیرد. پیکرة زبانی مورد استفاده در این پژوهش شامل جملات رایج، ضرب‌المثل­ها و آثار شاعران کردی کلهری ­است. با بررسی داده­ها بر مبنای مفاهیم معنی‌شناسی ­شناختی، برای فعل «خواردن» 34 معنا، برای فعل «شوردن» هشت معنا و برای فعل «نیشتن» 13 معنا شناسایی شد. روابط معنایی در ساختار این افعال مورد بررسی قرار گرفت و باهم‌آیی افعال کنشی با اعضای بدن در هر سه فعل کنشی کردی کلهری دیده شد. باهم‌آیی این افعال با اجزای ضروری اعم از (اعضای بدن یا کلمات خاص گویش کردی کلهری) در انتقال معنای افعال تاثیر بسزایی دارد. باهم‌آیی افعال کنشی مورد نظر با عضو «سر» معنای مشترکی ندارند؛ به بیانی دیگر واژة سر در باهم‌آیی «خواردن» معنایی متفاوت از باهم‌آیی سر با «شوردن» دارد. بر این اساس باهم‌آیی فعل کنشی نیز در معنای عضو بدن  تاثیر دارد که به همراه آن به‌کار می‌رود. باهم‌آیی عضو «دست» در «نیشتن» و «شوردن» نیز معانی متفاوتی دارد. در میان این سه فعل، «خواردن» بیش‌ترین تعداد معانی و بیش‌ترین کاربرد اصطلاحی را دارد. از لحاظ باهم‌آیی با اعضای بدن فعل «نیشتن» بیش‌ترین تعداد، پس از آن فعل «شوردن» و «خواردن» کم‌ترین تعداد را به خود اختصاص داده است.