بررسی "اثر متیو" بر تولیدات علمی دانشگاههای علوم پزشکی ایران براساس رابطه Power-law در فاصله زمانی پنج سال در پایگاه وب آو ساینس (ویژهنامه علمسنجی)
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی تبریز
2 دانشگاه علوم پزشکی تبریز
3 دانشگاه علوم پزشکی تبریز
doi
چکیده
برای ارزیابی عملکرد علمی دانشگاهها میتوان از شاخصهای علمسنجی استفاد کرد. "شاخص اثر متیو"، معرفیشده توسط رابرت ک. مرتون، از جمله شاخصهای اجتماعی علمسنجی است که با تبیین نابرابری میان پژوهشگران، به بررسی میزان انتشارات و استنادات میپردازد. با بهرهگیری از رابطه Power-law، میتوان تأثیر شاخص اثر متیو را بر تولیدات علمی دانشگاههای علوم پزشکی بررسی نمود. همچنین، میتوان شاخص دیگری با نام "شاخص مستقل از مقیاس" را برای نرمالیزه کردن رتبهبندی دانشگاهها بهکار برد. هدف از این پژوهش، بررسی تأثیر "اثر متیو" بر کمیت (انتشارات) و کیفیت (استنادات) تولیدات علمی دانشگاههای علوم پزشکی ایران در فاصله زمانی 2002-2006 بوده است. این پژوهش توصیفی- تحلیلی با استفاده از شاخص اثر متیو و رابطه Power-law انجام شده است. منبع گردآوری دادهها، پایگاه WOS و جامعه آماری، 6347 مدرک نمایهشده دانشگاههای علوم پزشکی ایران در فاصله زمانی 2002-2006 در این پایگاه بوده است؛ استنادات نیز از JCR استخراج گردیدهاست. نتایج نشان داد که رابطه غیرخطی (Power-law) میان تولیدات علمی و استنادات دانشگاههای علوم پزشکی ایران برقرار بوده است. اثر متیو بر تولیدات علمی تمامی دانشگاههای علوم پزشکی، دانشگاههای تیپ یک و سایر دانشگاهها تأثیر مثبت و بر تولیدات علمی دانشگاههای تیپ دو و سه تأثیر منفی داشته است. دانشگاه علوم پزشکی تهران اولین رتبه و دانشگاه علوم پزشکی بوشهر آخرین رتبه را در رتبهبندی براساس "شاخص مستقل" از مقیاس کسب نمودهاند. با مطالعه رابطه غیرخطی (Power-law) میان تولیدات علمی و استنادات، وجود اثر متیو در اعتباربخشی به تولیدات علمی مورد تأیید قرار گرفت.