ارتباط ارتفاع از سطح دریا و جهت جغرافیایی با ویژگی‌های برگ درختان در جنگل‌های زاگرس شمالی

نویسندگان

1 استادیار، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران ‏

2 دانشیار، گروه جنگلداری و مرکز پژوهش و توسعه جنگلداری زاگرس شمالی دکتر هدایت غضنفری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

3 دانشجوی دکترای جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

4 دانشیار گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران‏

doi
10.30466/jfrd.2022.54262.1610
چکیده

در این پژوهش ارتباط بین عوامل فیزیوگرافی با شاخص سطح برگ یا LAI (Leaf Area Index)، وزن ویژه­ برگ یا LMA (Leaf Mass per Area) و همچنین محتوای آبی تاج­پوشش یا CWC (Canopy Water Content) بررسی شد. تعداد 125 قطعه ­نمونه به شکل مربع با ابعاد 30 متر در 30 متر در جنگل­های بانه برداشت شد. میانگین ارتفاع از سطح دریا برای هر قطعه­نمونه با استفاده از نقشه مدل رقومی ارتفاع (DEM) منطقه و نه جهت مشخص در هر قطعه­نمونه به­وسیله قطب­نما مشخص شد. برای برآورد شاخص­ها در هر قطعه­نمونه عکس­برداری از تاج­پوشش و جمع­آوری برگ انجام شد. براساس نتایج اثر ارتفاع روی تمام شاخص­ها و اثر جهت دامنه روی شاخص­های LAI و LMA معنی­دار بود. شاخص­های LAI و CWC از ارتفاع پایین به سمت ارتفاعات بالا، کاهشی و در طبقه­ آخر افزایشی می­شود. شاخص LMA نیز از ارتفاع پایین به­سمت ارتفاعات بالا افزایشی و در طبقه­ آخر کاهشی می­شود. LAI در جهت­های شمالی و شمال ­شرقی بیشترین و در جهت جنوبی و جنوب­ غربی کمترین مقدار است. CWC در جهت­های شمالی بیشترین و در جهت جنوبی کمترین مقدار و LMA در جهت­های شمالی و شمال ­شرقی کمترین و در جهت­های غربی و جنوب ­غربی بیشترین مقدار است. بررسی وضعیت شاخص­های گیاهی در جهت­ها و ارتفاعات مختلف این امکان را فراهم می­سازد تا اقدامات حفاظتی و حمایتی در شرایط مختلف توپوگرافی براساس اولویت و مقدار اهمیت هر منطقه انجام شود.