مشخصه‌های کمی و کیفی زادآوری در راشستان‌های مدیریت‌شده و مدیریت‌نشده شفارود

نویسندگان

1 استادیار پژوهش، موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 کارشناس پژوهش، موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران‏

3 کارشناس پژوهش، موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران‏

doi
10.30466/jfrd.2022.54307.1614
چکیده

برای رسیدن به اهداف مدیریت پایدار جنگل، شیوه تک‌گزینی در جنگل‌های هیرکانی از دهه 1370 به­اجرا درآمد، ولی مشخص نیست که اجرای این شیوه چه تأثیری بر مشخصه‌های زادآوری درختان توده‌های جنگلی داشته است. برای این منظور در این پژوهش وضعیت زادآوری درختان در روشنه‌های دو راشستان مدیریت‌شده و مدیریت‌نشده با هم مقایسه شدند. روشنه‌هایی با سطح بیشتر از 100 مترمربع که‌ بقایای درختان روشنه‌ساز در آن­ها قابل مشاهده‌ باشد، مورد بررسی قرار گرفتند. در هر روشنه پنج قطعه‌نمونه‌ چهار مترمربعی (یکی در مرکز و مابقی در چهار جهت اصلی روشنه) مشخص شد. تمامی نهال‌ها و نونهال‌های داخل قطعه‌های نمونه شمارش و مشخصه‌های کمی و کیفی نهال‌های راش مورد بررسی و اندازه‌گیری قرار گرفت. غنای گونه‌های درختی، فراوانی تمامی گونه‌ها محاسبه شد. به­جز تراکم و غنای گونه‌های درختی، میانگین دیگر مشخصه‌های کمی نهال‌ها  (قطر یقه، طول نهال، عرض تاج، طول نوشاخه بهاره و طول بالاترین میان‌گره) به‌طور‌ چشمگیری (05/0P <) در قطعه مدیریت‌نشده بیشتر از مدیریت‌شده بود. درحالی ‌که بیشترین فراوانی نهال‌های سالم و میان‌رو (دارای تنه واحد) در قطعه مدیریت‌شده مشاهده شد (05/0P <). غنای گونه‌ای در هر دو منطقه مقدار پایینی را نشان داد. با توجه به اینکه یکی از اهداف مدیریت پایدار جنگل، افزایش تنوع درختان و سازگاری با اکوسیستم است، لازم است به ارتقا تنوع و غنای گونه‌های درختی در برنامه‌های مدیریتی آتی مناطق مورد بررسی توجه شود.