قاعده مندسازی پهپادهای غیرنظامی در چارچوب حقوق بین الملل؛ سیر میان صلاحیت ملی و صلاحیت بین المللی
نویسندگان
1 استادیار، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی.
2 دانشجوی دکتری حقوق بین الملل- دانشکده حقوق- دانشگاه شهید بهشتی-تهران-ایران
doi
10.52547/jlr.2022.228956.2340چکیده
رشد روزافزون فناوریهای نوین این امکانرا برای پرندههای هدایتپذیر از دور (زین پس پهپادها) فراهم میکند تاهرروز مناطق گستردهتری از حریمهوایی کشورها را درنوَردیده و البته در حوزههای مختلف مورد توجه و استفاده قرار بگیرند. بنابراین فعالیتهای پهپادی هردو جنبه غیرنظامی و نظامی را دربرمیگیرد. آنچه در این نوشتار مدنظر است، توجه بهجنبههای حقوقی هوانوردی پهپادهای غیرنظامی است. بهطور مشخص پرسش آن است که باتوجه به مقررات بینالمللی موجود قاعده-مندی پهپادها در صلاحیت ملی کشورهاست یا اینکه سازمانهواپیماییکشوریبینالمللی (ایکائو) میتواند در محدوده صلاحیت خود تنظیم کننده این قواعد باشد. ویژگیهای اجرایی متفاوت پهپادها از کاربران سنتی حریمهوایی و احتمال اجتناب ناپذیر ادغام عملیات هواپیماهای بدونسرنشین کنترل از راه دور در حریمهوایی تفکیک نشده و فرودگاهها در فاصله زمانی کوتاه، لزوم ضابطهمندسازی این پدیدههای نوین را مشخص میسازد. ماده ۸ کنوانسیون شیکاگو(1944) به هواپیماهای بدون خلبان توجه داشته، لیکن مقررات این کنوانسیون در خصوص قاعدهمندی پهپادها فراتر از این نرفته است. از اینرو باتوجه به برخی ابهامات و کاستیها در مقررات کنوانسیون شیکاگو و نیز ویژگیهای عملکردی پهپادها لازم است تا جامعهجهانی برای انتظام بخشیدن به نظام حقوقی پهپادها بپذیرد که آیا واقعاً پرواز این پرندهها باید در صلاحیت نظام داخلی دولتها باشد یا اینکه ایکائو میتواند بهعنوان مرکزی جهت هماهنگکردن و قاعدهمندسازی موضوعات مرتبط با هواپیماهای بدونسرنشین در نظام جامعهجهانی گام برداشته و حقوق را نه به پیشی گرفتن اما همگامی با تکنولوژی وادارد.
