همبسته های دیرشی میان جمله در ریتم گفتار گونۀ قشقایی
نویسندگان
1 گروه زبان های خارجی و زبانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 گروه زبان های خارجی و زبانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
10.22099/jill.2022.42845.1301چکیده
هشت دهه مطالعۀ علمی ریتم گفتار ثابت میکند که ریتم گفتار نه تنها بخش مهمی از موسیقی و شعر است، بلکه به موضوعی چالشبرانگیز در همۀ شاخههای زبانشناسی تبدیل شده است. مطالعۀ آکوستیک ریتم گفتار، نتایج کاربردی در موضوعات مختلف از جمله شناسایی گوینده را ارائه داده است. از طرف دیگر برخی از مطالعات نشان میدهند که ریتم گفتار بین زبانها، گویشها و گویندگان بسیار متغیر است.این تحقیقات نشان دادند که تنوعات میان گوینده در ریتم گفتار به تمایزات زبانی در جملهها بستگی دارد. در این پژوهش علاوه بر بررسی طبقۀ ریتم گونۀ قشقایی به بررسی تأثیر هر جمله در ویژگیهای ریتمیک این گونۀ زبانی پرداخته میشود. بدین منظور، همبستههای آکوستیکی ریتم گفتار گونۀ قشقایی در یک متن خوانشی با محاسبۀ سنجههای مختلف دیرش فواصل آوایی بررسی میشوند. این فواصل آوایی شامل فواصل واحدهای زبانی، فواصل همخوان و واکه، فواصل همخوانی و واکهای، فواصل واکداری و بیواکی، فواصل هجایی و فواصل قلۀ هجا میباشند. همچنین به منظور مطالعۀ تأثیر هر جمله در ویژگیهای ریتمیک این گونۀ زبانی، تغییرپذیری ریتم میانجملۀ دادههای این تحقیق بررسی میشوند. نتایج نشان میدهد که جایگاه ریتم گونۀ قشقایی در میانۀ پیوستار ریتم زبانها نزدیک به زبانهای هجازمانی قرار دارد ولی در مقایسه با زبان فارسی به زبانهای تکیه زمانی نزدیکتر است. نتایج بررسی سنجههای مختلف دیرش ریتم در فواصل مختلف آوایی حاکی از آن است که همبستههای تغییرپذیری دوتایی هجایی nPVI-Syl))، انحراف معیار نرمالشدة فواصل همخوانی (VarcoC) و سرعت هجا (rateSyl) به ترتیب قویترین سنجهها در نشاندادن تمایزات میانجمله در گونۀ قشقایی هستند.