فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فناوری تولید و استفاده از مفرغ جهت ساخت اشیاء متنوع آیینی و کاربردی از ویژگی‌های فلزگری عصر آهن در نقاط مختلف ایران است. یافته‌های مفرغی محوطه مارلیک را می‌توان یکی از مجموعه‌های مهم فلزگری مفرغ در عصر آهن ایران دانست. می‌توان گفت که مجموعه فلزات به‌دست‌ آمده از کاوش‌های این محوطه باستانی از لحاظ دوره، منطقه و محتوای تاریخی یکی از یافته‌های مهم باستان‌شناسی در بیش از 80 سال مطالعات علمی باستان‌شناسی در ایران هستند که نیاز به مطالعه‌ی دقیق ساختار و ترکیب اجزاء تشکیل‌دهنده‌ی آن‌ها از دیدگاه فلزگری باستانی جهت شناخت هر چه بهتر این آثار مهم از نظر دوره، ضروری به نظر می‌رسد. در این مقاله، نتایج مطالعات آزمایشگاهی بر روی ترکیب شیمیایی تعدادی از اشیاء محوطه عصر آهن مارلیک ارائه شده است. تعداد 25 نمونه از اشیاء مفرغی مارلیک با استفاده از روش ICP-MS آنالیز شده و نتایج آن‌ها با آنالیزهای انجام‌شده بر روی تعدادی دیگر از اشیاء مارلیک در گذشته مقایسه شده است. نتایج بیانگر تولید مفرغ با میزان قلع متفاوت در نمونه‌های مختلف است. وجود میزان قلع متفاوت در نمونه‌های مختلف می‌تواند به‌دلیل استفاده از روش‌های استحصال و آلیاژسازی غیرکنترلی، مانند استحصال توأم سنگ‌ معدن‌های مس و قلع یا سمانته‌ کردن، باشد. درعین‌حال، نمونه‌های آنالیز شده در این پژوهش از نظر میزان عناصر دیگر، مانند ارسنیک و سرب، با نمونه‌های آنالیز شده پیشین تفاوت‌هایی را نشان می‌دهند. مقایسه ترکیب نمونه‌ها از نظر میزان عناصر فرعی بر اساس نسبت ارسنیک به آنتی‌موان و نقره به نیکل نیز تفاوت‌هایی را در برخی نمونه‌ها به نمایش می‌گذارد.