مطالعه و تحلیل گونه‌شناختی اثرمهرهای دوره سلوکی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری باستانشناسی دانشگاه تهران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد باستان شناسی دانشگاه تهران

3 استاد گروه باستانشناسی دانشگاه تهران

doi
چکیده

با توجه به اهمیت نقش اثرمهرها در مطالعات باستان‌شناسی، بررسی این آثار کمک شایانی به ما در زمینه مطالعه و تحلیل گونه‌شناختی اثرمهرهای دوره سلوکی می‌نماید. به‌دلیل کمبود منابع پیرامون باستان‌شناسی دوره‌ی سلوکی، بررسی اثرمهرهای این دوره می‌تواند جلوه‌های تازه‌ای از هنر و صنعت مهرسازی دوره مذکور را پدیدار سازد. در مقاله‌ی پیش‌ِرو با استفاده از روش کتابخانه‌ای بیش از 144 اثرمهر از نقاط مختلف امپراتوری سلوکی که در مقالات و کتاب‌های مختلف منتشر شده تحلیل و بررسی می‌گردد. نقوش اثر مهرها، از نظر سبک و نقش‌مایه دارای شیوه‌های متفاوت و ترکیبی است و شامل تصاویر: انسانی، الهه‌های یونانی، حیوانات گوناگون، نقوش متفرقه، اساطیری و هندسی بوده که نقش‌مایه‌های انسانی بیشتر موضوعات اثرمهر‌های این دوره را به‌خود اختصاص داده‌اند. پس از نقش‌مایه‌های انسانی که نیمی از اثرمهرها را شامل می‌شوند، نقوش اساطیری نیز از فراوانی بالایی برخوردارند. بر روی اثرمهر‌های این دوره تأثیرات هنر مهرسازی ادوار هخامنشی، یونانی، آشوری و بابلی به‌خوبی قابل مشاهده است. نوشتار حاضر ضمن تحلیل نقوش ذکر شده، به نحوه کاربرد اثرمهر‌ها در ساختار اداری-سیاسی سلوکیان پرداخته و هم‌گونی‌های سبکی و نقش‌مایه‌ای آن‌ها را از طریق مقایسه با محوطه‌های‌ دیگر امکان‌پذیر می‌سازد.