تأثیر عوامل فیزیوگرافی بر تنوع زیستی و زی‌توده درختی در جنگل‌های نوشهر

نویسندگان

1 استادیار، گروه جنگلداری، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران

2 دانشجوی دکتری جنگلداری، گروه جنگلداری، واحد چالوس، دانشگاه آزاداسلامی، چالوس، ایران

3 استادیار، گروه جنگلداری، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران

doi
10.30466/jfrd.2022.54128.1595
چکیده

در این پژوهش اثر عوامل فیزیوگرافیک بر تنوع ‏زیستی و زی­توده درختی در جنگل­های سری چهار از حوضه 45 گلبند نوشهر با برداشت 48 قطعه‏­نمونه مربعی­شکل چهار آری در فواصل 200 متری روی شش خط­نمونه (۱۶۰۰-۱۰۰۰ متری) شمالی-جنوبی انجام شد. در هر قطعه­نمونه گونه، تعداد و درصد پوشش درختان و درختچه­ها، عوامل فیزیوگرافی شیب (سه طبقه)، جهت (سه طبقه) و ارتفاع از سطح دریا (هشت طبقه) برداشت شد. پوشش علفی با انتخاب پنج قطعه‏­نمونه 25 مترمربعی، چهار زیر قطعه‏­نمونه در گوشه­ها و یکی در مرکز نمونه بررسی شد. بررسی تنوع با شاخص­های تنوع سیمپسون، غنای مارگالف و یکنواختی شلدون و برآورد زی‌توده به روش آلومتریک انجام ‏شد. نتایج نشان ‏داد که اختلاف بین همه شاخص­های تنوع ‏زیستی و مقدار زی­توده در شرایط فیزیوگرافی مختلف معنی­دار بود. با افزایش شیب، میانگین شاخص­های تنوع ‏زیستی افزایش یافت. بیشترین مقدار شاخص­های تنوع سیمپسون در جهت شمال مشاهده شد (78/0). با افزایش ارتفاع (۱۶۰۰-۲۰۰ متر) از سطح دریا، میانگین شاخص­ها کاهش یافت. همچنین، بیشترین مقدار زی­توده مربوط به طبقه شیب 60-30 درصد، جهت شرقی (220 تن در هکتار) و طبقه ارتفاعی 1400 متر (268 تن در هکتار) بود. براساس نتایج کلی این پژوهش، جهت شمال به­دلیل بالاتر بودن رطوبت بیشترین اثر را بر تنوع گیاهی دارد و بیشترین زی­توده روی ­زمین نیز در دامنه ارتفاعی حضور راشستان و در شیب متوسط قابل مشاهده است.