برجستگی هجایی در گونه فارسی اصفهانی

نویسندگان

1 گروه زبانشناسی/ دانشکده زبان های خارجی/ دانشگاه اصفهان/ اصفهان/ ایران

2 گروه زبانشناسی/ دانشکده زبان های خارجی/ دانشگاه اصفهان/ اصفهان/ ایران

doi
10.22099/jill.2021.39267.1228
چکیده

هدف پژوهش حاضر، بررسی یکی از عناصر زبرزنجیری به نام برجستگی هجایی در گونة اصفهانی است. به‌ منظور دستیابی به این هدف، تأثیر متغیرهای بسامد پایه، شدت و دیرش در ایجاد برجستگی هجایی بررسی‌ می‌شود. جهت انجام این پژوهش، 18 واژة زبان فارسی معیار به‌ گونه‌ای انتخاب‌ شدند که هر شش واکة ساده (سه واکة کوتاه و سه واکة کشیده) در مجاورت همخوان مشابه در هر سه جایگاه آغازی، میانی و پایانی واژه­ها قرار داشته باشند. سپس یازده گویشور بومی اصفهانی که در ردة سنی 40 تا 50 سال قرار داشتند، این واژه­ها را یک ‌بار به ‌تنهایی و بار دیگر در قالب جملة حامل تلفظ کردند. صدای گویشوران توسط دستگاه ضبط‌ صوت SONY مدل X ضبط و سپس در نرم­افزار پرات تقطیع صوت­شناختی شد. در مرحلة بعد مقادیر هر متغیر استخراج و در نرم­افزار SPSS تجزیه ‌و تحلیل آماری شد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که در گونة اصفهانی بسامد پایه در کلمات دو و سه ‌هجایی در هجای اول، دیرش در هجای آخر و شدت در هجای ماقبل آخر بیش‌تر است. مقایسة بین دو سطح کلمه و جمله نشان می‌دهد که در متغیرهای بسامد پایه و شدت، اختلاف معنی‌داری وجود ندارد اما متغیر دیرش در سطح کلمه بیش‌تر از سطح جمله است.