بررسی و تحلیل کارکردهای مشترک دوگان سازی در چند زبان و گویش رایج در ایران
نویسندگان
1 هیئت علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری
doi
10.22099/jill.2021.41967.1273چکیده
در این پژوهش فرایند دوگانسازی بر پایۀ دادههای چند زبان و گویش رایج در ایران (و همچنین به اقتضای تحلیلها و بحثهای مقاله، شماری از زبانهای خارج از ایران) در چارچوب دیدگاههای اینکلاس و زول (2005) بررسی و تحلیل میشوند. هدف اصلی پژوهش، پاسخدادن به این دو پرسش است: 1. کارکردهای اصلی دوگانسازی در زبانها و گویشهای رایج در ایران، کدام هستند؟ 2. چه تبیینی میتوان برای کارکردهای مشترک دوگانسازی در زبانهای مختلف ارائه کرد؟ با هدف پاسخ دادن به این پرسشها، پس از طرح مسئله و بیان روششناسی پژوهش، نخست پژوهشهای پیشین مرور، سپس دادههای پژوهش بررسی و تحلیل و سرانجام مجموعهای از بحثها و نتیجهگیریها در پیوند با تحلیلهای مقاله ارائه میشوند. تحلیلها و بحثهای پژوهش نشان میدهند که در زبانها و گویشهای بررسیشده، از دوگانسازی برای افزودن معناهای گوناگونی به پایه بهره گرفته میشود. بررسیهای پژوهش همچنین نشاندهندۀ آن است که اسمسازی یکی از کارکردهای دوگانسازی در زبانها و گویشهای رایج در ایران است. افزون بر اینها، در بخش تحلیل دادهها، استدلال میشود که در چارچوب انگارۀ اینکلاس و زول، نمیتوان تبیین رضایتبخشی برای برخی از دادهها ارائه کرد و بنابراین لازم است که سامان دیگری بر این انگاره حاکم شود تا توان تبیین انواع بیشتری از دوگانسازی را داشته باشد. در تبیین پدیدۀ دوگانسازی نیز استدلال میشود که توجه به رابطۀ صورت و معنا در دوگانسازی بسیار راهگشا است. همچنین، از رهگذر ارائۀ برخی دادهها و تحلیل آنها، گفته میشود که ساختهای دوتایی مبتنی بر نامآواها را نیز میتوان گونهای دوگانسازی دانست.