بررسی زبان‌شناختی گونة کُردلی از گونه‌های زبان کردی

نویسندگان

1 گروه زبانشناسی/ دانشکده ادبیات و علوم انسانی/ دانشگاه ایلام/ ایلام/ ایران

2 گروه زبانشناسی/ دانشکده ادبیات و علوم انسانی/ دانشگاه ایلام/ ایلام/ ایران

doi
10.22099/jill.2021.40134.1245
چکیده

زبان‌شناسی مطالعة علمی زبان است و توصیف زبان‌ها و شرح دانش ناخودآگاه اهل زبان از اهداف آن است. همة زبان‌های بشر از نظر ماهیت، شبیه به هم هستند و به دلیل نحوة پراکندگی سخنگویان و تحول تاریخی هر یک از آن‌ها، هر کدام دارای تنوعات گویشی و لهجه‌ای گوناگونی می‌باشند. هر زبانی دارای سه زیرساخت واج‌شناسی، صرف و نحو مخصوص به خود می‌باشد. در این پژوهش از اصطلاح زبان‌شناختی «گونه» که اصطلاحی خنثی است، برای اطلاق به گونة زبانی «کُردلی» استفاده می‌شود. گونة کُردلی جزو خانوادة زبان کردی است که از شاخة زبان‌های ایرانی شمال‌غربی به شمار می‌رود. داده‌های این پژوهش با هدف توصیف واج‌شناختی نظام واجی، توصیف صرفی نظام واژگانی و توصیف نحوی نظام دستوری گونة کُردلی از گویشوران کُردلی ساکن شهر دهلران از توابع استان ایلام گردآوری شده‌اند. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی ارائه می‌شود و روش تحقیق نیز به دو صورت کتابخانه‌ای و میدانی است. تحقیق میدانی به صورت مصاحبة رو در رو و پرسش و پاسخ با 12 نفر انجام شده است. داده‌ها با الفبای آوانگار IPA 2020 آوانگاری شده‌اند و تحلیل صرفی و نحوی پژوهش بر اساس کتاب دستور زبان فارسی 1 نوشتة احمدی گیوی و انوری (1390) صورت می‌گیرد. نتایج به دست آمده نشان می‌دهند که گونة کُردلی دارای 9 واکه و 28 همخوان است و انواع فعل به‌جز فعل‌های دووجهی و فعل‌های غیر شخصی و انواع اسم، صفت، ضمیر، قید، شبه‌جمله و نقش‌نما و انواع جمله‌های خبری، پرسشی، عاطفی، امری، ساده و مرکب نیز در این گونة زبانی یافت می‌شوند.