فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

محوطه مادآباد الف یکی از محوطه‌های بزرگ اسلامی حوضه رودخانه کُر است که بر روی آن داده‌های فرهنگی گوناگونی پراکنده‌اند اما بیش از همه ''سفال‌های منقوش شبه پیش از تاریخی'' از اهمیت برخوردار هستند. این سفال‌ها بر خلاف روند و سنت‌های سفالگری فلات ایران و آسیای غربی بناگاه به شکل منقوش دیده می‌شود. مشکلات گاهنگاری این مواد که پیش از این در ایران بر خلاف سوریه و اردن که از کاوش یافت شدند، تنها از بررسی‌های نامنظم و پراکنده باستان‌شناسی بدست آمدند سبب شد، تلاش شود در کنار آموزش دانشجویان این مواد را از بافت‌های مطمئن محوطه مادآباد الف کاوش نمود و بتوان اساسی برای تاریخ‌گذاری درست‌تر آنها پیشنهاد نمود. پیش از همه ویتکامب تلاش نمود این مواد را هماهنگ با دگرگونی‌های اجتماعی سده‌های میانی اسلامی به این زمان نسبت دهد. کاوش این محوطه نشان می‌دهد که احتمالا این داده‌ها نه در سده‌های میانی بلکه در پایان سده‌های نخستین رواج داشته‌اند. در کاوش فصل دوم این محوطه با گسترش یکی از کارگاه‌های فصل نخست، ساختارهای معماری شکل اصلی خود را نشان دادند و بقایای فرهنگی درخوری بدست آمد. در کنار بقایای معماری، یافته‌های سفالی، زیورالاتی چون مهره‌های سنگی، شیشه‌ای و استخوانی، دستبندهای شیشه‌ای، انگشترهای مفرغی و ... یافت شدند. این محوطه به لحاظ مواد فرهنگی فقیر است و بیشترین مواد فرهنگی را داده‌های سفالی در بر می‌گیرند. شاید بتوان فقر مواد فرهنگی را در شرایط دشوار اقتصادی و اجتماعی آن زمان جستجو کرد! داده‌های سفالی محوطه در شش گروه گروه منقوش، نقش قالبی، نقش کنده، نقش افزوده و برجسته، لعاب‌دار و ساده طبقه‌بندی شدند. قرار داشتن سفال‌های منقوش بویژه در کنار سفال‌های با نقش قالبی شاخص شهر استخر(پایان ساسانی و آغاز اسلامی) توانست پایه تاریخ‌گذاری بهتری را فراهم آورد. روی هم رفته محوطه مادآباد الف دارای چهار مرحله استقراری از پایان سده‌های نخستین اسلامی است که بهترین بقایای معماری آن از مرحله چهارم بدست آمدند.