تبیین مؤلفههای سرمایۀ اجتماعی بر مبنای روایات ناظر به روابط متقابل در کتاب مفاتیحالحیات
نویسندگان
1 استادیار، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران
2 استادیار، گروه معارف، دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران
doi
10.22059/jscm.2018.250428.1531چکیده
سرمایة اجتماعی یکی از اصلیترین مفاهیمی است که مورد توجه دانشمندان علوم اجتماعی قرار گرفته است. این مفهوم در حوزة معارف دینی قابل بررسی است. در این مقاله روایات مربوط به ارتباط متقابل بین افراد از جمله بسترهای بررسی مؤلفههای سرمایة اجتماعی بررسی شده است. روایات یادشده با رویکرد کیفی و با بهکارگیری روش تحلیل محتوا در راستای تبیین مؤلفههای ارتباطی، شناختی و ساختاری بررسی شد. مؤلفههای ارتباطی زمینه را برای پیوند ذهنی در معنای تمایل به مشارکت اجتماعی فراهم میکند که نقطة شروع فرایند تولید سرمایة اجتماعی است. تداوم خط تولید آن منوط به تحقق عنصر اعتماد است. این عنصر میتواند پیوند افراد را از سطح ذهنی به عینی ارتقا دهد که در ذیل مؤلفههای شناختی به عنوان اصول اعتمادزا از آن بحث شده است. جایگاه بروز سطح عینی ارتباطات، سازمان «اخوت» است که بستر تولید سرمایة اجتماعی تلقی شده است. بر این اساس، ساختار مفهومی سرمایة اجتماعی شکل میگیرد که کاربست آن میتواند نظام اجتماعی را تقویت بخشیده و بر بالندگی آن بیفزاید.