فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ترکیب یکی از فرآیندهای اصلی واژه‌سازی در همۀ زبان‌های دنیاست و بررسی صوری و معنایی واژه‌های مرکب همواره یکی از دغدغه‌های اصلی پژوهشگران و متخصصان حوزۀ صرف بوده است. تا به حال تقسیم‌بندی‌های متعددی برای این واژه‌ها ارائه شده‌‌اند که واژه‌های مرکب برون‌مرکز یکی از مهم­ترین انواع آن‌ها محسوب می‌شوند. در زبان لکی که یکی از زبان‌های متعلق به شاخۀ غربی-شمالی زبان‌های ایرانی است، ترکیب مهم‌ترین فرآیند واژه‌سازی به شمار می‌رود و بخش عمده‌ای از ترکیب‌های این زبان از نوع برون‌مرکز هستند. هدف این پژوهش بررسی ساخت‌های برون‌مرکز ترکیبی، استعاری، انتقالی و تحول‌یافته در زبان لکی براساس طبقه­بندی بائر (2017) است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهند که ترکیب برون‌مرکز ترکیبی در زبان لکی هفت ساختار متفاوت دارد که عبارتند از: [اسم + فعل]؛ [صفت + فعل]؛ [قید + فعل]؛ [حرف اضافه + فعل]؛ [حرف اضافه + اسم + فعل]؛ [اسم + حرف اضافه + فعل]؛ [اسم + اسم + فعل]. این ترکیب‌ها از لحاظ معنایی نیز تنوع زیادی دارند و برای بیان اسم فاعل، اسم ابزار، اسم مکان، اسم زمان، اسم مشابهت، صفت فاعلی و صفت مفعولی به کار می‌روند. همچنین مواردی از ترکیب‌های استعاری، انتقالی و تحول‌یافته در لکی یافت می‌شوند اما بسامد و تنوع آن‌ها به ‌مراتب کم‌تر از ترکیب‌‌های ترکیبی است.