مدلسازی پراکنش بلوط ایرانی در جنوب غرب ایران بر اساس روش مبتنی بر حضور حداکثر آنتروپی
نویسندگان
1 دکتری، مرکز ملی مدیریت منابع ژنتیکی کشاورزی و منابعطبیعی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
2 دکتری اکولوژی جنگل، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 استادیار، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
4 کارشناس، اداره کل منابعطبیعی و آبخیزداری استان ایلام، ایلام، ایران
doi
10.30466/jfrd.2021.53916.1576چکیده
آگاهی از پویایی و پراکنش مکانی گونههای گیاهی یک استراتژی مهم برای حفاظت از تنوع زیستی است. مدلسازی پراکنش گونههای گیاهی یکی از روشهای مهم در این زمینه است که از شاخصهای مناسب برای تشخیص روابط متغیرهای مختلف زیستمحیطی و ارزیابی مطلوبیت زیستگاه برای یک گونه خاص استفاده میکند. در این بررسی برای شناسایی مناطق مناسب برای حضور گونه بلوط ایرانی که یکی از مهمترین گونههای درختی در جنگلهای زاگرس در ایران است، از مدل پراکنش گونهای حداکثر آنتروپی استفاده شد. از 16 متغیر محیطی شامل متغیرهای توپوگرافی، اقلیمی و خاکی بهعنوان متغیرهای مستقل و نقاط حضور گونه بلوط ایرانی بهعنوان متغیر پاسخ استفاده شد. برای ارزیابی مدل از معیار سطح زیر منحنی (AUC) استفاده شد. برای تعیـین و ارزیابی اهمیـت متغیرهای محیطی از روش جکنایف (Jackknife) استفاده شد. نتایج این پژوهش نشان داد که مدل حداکثر آنتروپی (MaxEnt) دارای کارایی بالایی با مقدار سطح زیر منحنی (AUC) 98/0 بود و متغیرهای متوسط دمای سالیانه، ارتفاع، و بارندگی در چارک مرطوب سال اهمیت بیشتری دارند. همچنین متغیرهای جهت وNDVI کمترین اهمیت را در ساخت مدل داشتند. همچنین در این پژوهش نقشه مطلوبیت رویشگاه گونه بلوط ایرانی در منطقه مورد بررسی تهیه شد که میتواند یک منبع مطمئن برای مدیران در امر برنامهریزی برای حفاظت و احیای جنگلهای تخریب شده در منطقه مورد بررسی باشد.