فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مقاله به بررسی پرسش‌هایی پیرامون امکان و جواز اخلاقی تولید محتوا توسط مدل‌های زبانی می‌پردازد. یکی از پرسش‌های اساسی این است که آیا یک مدل زبانی می‌تواند به‌صورت اخلاقی مجاز باشد که اشعاری را به شاعری بزرگ، مثلاً خیام، بسراید؟ این اقدام چه تأثیری بر میراث تاریخی و منحصربه‌فرد خیام دارد که می‌تواند به‌مثابه یک وجود تکین، تکرارناپذیر و تمام‌شده تلقی شود؟ در این راستا، این پژوهش به بررسی این مسئله می‌پردازد که آیا چنین فعالیتی به‌نوعی نقض مالکیت فکری خیام محسوب می‌شود یا خیر. باتوجه‌به این مسائل، این مقاله به ارزیابی جواز انتشار مجموعه‌ای از اشعار می‌پردازد که توسط یک مدل زبانی و به سبک شاعری دیگر تولید شده است. همچنین، این پژوهش به این پرسش می‌پردازد که آیا جامعه به دوره‌ای وارد می‌شود که لازم است رویکرد خود را نسبت به تاریخ‌مندی چهره‌های بزرگ ادبی تغییر دهد. این مقاله، که پژوهشی فلسفی است، از برخی روش‌های رایج در حوزة مطالعات فلسفی، ازجمله تحلیل مفهومی، استدلال‌ورزی و آزمایش‌های فکری بهره می‌برد. افزون‌بر این، برای تکمیل این بررسی، از یک آزمایش تجربی در تعامل با مدل زبانی نیز استفاده شده است. در بحث‌های فلسفی، از نظریه‌هایی که بر عاملیت غیرانسان‌ها، به‌ویژه در فناوری‌ها، متمرکز هستند، مانند نظریة کنشگر - شبکه در مطالعات علم و فناوری، استفاده می‌شود. مباحث اخلاقی مطرح‌شده در این مقاله در حوزة اخلاق کاربردی قرار می‌گیرند؛ بااین‌حال برای تدوین استدلال‌ها از نظریه‌های اخلاقی هنجاری نیز استفاده می‌شود. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که هوش مصنوعی قادر است نگاه ما را به تاریخ‌مندی آثار و مفاخر ادبی تغییر دهد و از منظر اخلاقی- فلسفی می‌توان فضا را برای بازتولید موجه و مشروط آثار و مفاخر ادبی فراهم کرد. این نتیجه‌گیری، ضرورت تدوین سیاست‌هایی برای تنظیم‌گری هوش مصنوعی در حوزة بازتولید آثار ادبی را برجسته می‌سازد. در پایان این مقاله، به برخی از این سیاست‌ها اشاره خواهد شد.