حکایات الصّالحین بهمثابۀ منبعِ جنبی در تصحیحِ پند پیران
نویسندگان
1 استادیار گروه پژوهشهای زبانی و ادبی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، تهران، ایران
2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22108/jpll.2024.142233.1849چکیده
پند پیران یکی از متون کهن صوفیّه است که بیست باب دارد و هر بابِ آن حاوی ده حکایت از پارسایان و زاهدان است. جلال متینی این کتاب را براساسِ یک نسخۀ خطی تصحیح و منتشر کرد؛ امّا چون در آن نسخه نام کتاب مذکور نبود، مصحّح عنوانِ «پند پیران» را بر آن گذاشت. این کتاب پیش از سال 1060ق بهدستِ مترجمی ناشناس به عربی ترجمه شده است که عنوانِ آن «حکایات الصّالحین» است. ازآنجاکه حاجی خلیفه در کشفُ الظُّنّون کتابی به فارسی با نامِ «حکایات الصّالحین» و با همین ساختار، تألیفِ عثمان بن عمر الکهف معرّفی کرده است، به احتمالِ قوی نامِ اصلیِ پند پیران، حکایات الصّالحین و نامِ نویسندۀ آن نیز عثمان بن عمر الکهف است. ضمناً در شبهقارّۀ هند، حبیب رکنالدّین پهواری قریشی که از وجودِ اصلِ فارسیِ حکایات الصّالحین بیخبر بوده، متن عربی را در سال 1060ق به فارسی ترجمه کرده است. در تصحیحِ پند پیران، استفاده از حکایات الصّالحین بهعنوانِ منبعِ جنبی ضرورت دارد و ضبطهای صحیح و شایان توجّه متنِ عربی، بهویژه در اسامی خاص، میتواند در تصحیحِ متن فارسی یاریگرِ مصحّح باشد.
