فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بیان مسئله: اسرارالتوحید اثری عرفانی است که در آن، کارگزاران اجتماعی به‌شیوه‌های مختلف بازنمایی می‌شوند.روش: هدف در این پژوهش، تحلیل گفتمان این کتاب بر مبنای الگوی ون لیوون و با تکیه بر روش توصیفی ـ تحلیلی است.یافته‌ها و نتایج: نتایج اولیه بیانگر آن است که ابوسعید ابوالخیر در این اثر ازطریق فعّال‌سازی، نیرویی پویا و اثرگذار معرفی شده است. بیشترین بسامد نام‌دهی پس از ابوسعید ابوالخیر مربوط به خواجه حسن مؤدب، کارگزار مخصوص ابوسعید و ابوالقاسم قشیری است. آشکار است که بسامد نام‌دهی این شخصیّت معتبر به‌دلیل گرایش نهایی او به ابوسعید، تأثیر شگرفی بر وجهه و مشروعیت معنوی ابوسعید ابوالخیر گذاشته است. در اسرارالتوحید بیشترین بسامد گروه‌ها مربوط به مشایخ/ صوفی، درویشان و مریدان است که همه مربوط به گروه خود و گفتمان طریقت‌محور هستند. در زیرشاخة نامشخّص‌سازی مشخص شد که هویّت کارگزاران ناشناس در تبلیغ گفتمان طریقت‌محور اهمیتی ندارد؛ بلکه مهم عملی است که آنها انجام می‌دهند. عمل این کارگزاران ناشناس همواره کارکردی مشابه و مؤثر در بیان دیدگاه‌های عرفانی نویسنده دارد که اغلب شامل مشاهده، دریافت عظمت و اهمیّت شخصیّت معنوی ابوسعید ابوالخیر است. در اسرارالتوحید، انسان‌نمایی حیوانات بار ایدئولوژیکی دارد؛ زیرا حضور این حیوانات وحشی از مقولة کرامات ابوسعید ابوالخیر است تا نشانی بر مشروعیّت، تثبیت قدرت و صدق او باشد. ازنظر مولفة حذف ثابت شد که بخش‌هایی از دانسته‌های ابوسعید شامل مقولة کم‌رنگ‌سازی می‌شود؛ زیرا تولیدکنندۀ گفتمان در این اثر، مانند دیگر سالکان، موظّف است از افشای اسرار ربّوبی بپرهیزد و سرّ حق را جز با اهل حق در میان نگذارد.