قدرت مدیرعامل و تغییر طبقه‌بندی در راستای مدیریت سود در مراحل چرخۀ عمر شرکت

نویسندگان

1 استادیار، گروه حسابداری، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

2 استادیار، گروه حسابداری، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

3 کارشناس ارشد، گروه حسابداری، مؤسسۀ آموزش عالی الوند، همدان، ایران.

doi
10.22108/far.2025.144652.2117
چکیده

قدرت مدیرعامل، به عنوان یکی از ارکان کلیدی در فرایند تصمیم‌گیری عملیاتی شرکت، می‌تواند بر استفاده از تغییر طبقه‌بندی برای مدیریت سود اثرگذار باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطۀ بین قدرت مدیرعامل و مدیریت سود از طریق تغییر طبقه‌بندی با تأکید بر نقش تعدیلی مراحل چرخۀ عمر شرکت انجام شده است. در این راستا، داده‌های 151 شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازۀ زمانی 1390 تا 1402 استخراج و فرضیه‌های پژوهش با رگرسیون چندگانه آزمون شدند. یافته‌های پژوهش نشان داد با افزایش قدرت مدیرعامل، اعمال مدیریت سود از طریق تغییر طبقه‌بندی اقلام در صورت سود و زیان کاهش می‌یابد. افزون بر این، نتایج نشان داد دو مرحلۀ تولد و رشد چرخۀ عمر نقش تعدیلی تضعیف‌کننده در رابطۀ بین قدرت مدیرعامل و تغییر طبقه‌بندی دارند؛ در حالی که مرحلۀ افول چرخۀ عمر نقش تعدیلی تقویت‌کننده در رابطۀ بین قدرت مدیرعامل و تغییر طبقه‌بندی دارد. نتایج دربارۀ نقش تعدیلی مرحلۀ بلوغ در رابطۀ بین قدرت مدیرعامل و تغییر طبقه‌بندی از نظر آماری معنادار نبوده است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که مدیران‌عامل در مرحلۀ تولد و رشد به دنبال ارتقای واقعی جایگاه شرکت هستند و از قدرت، هم‌راستا با اهداف شرکت استفاده می‌کنند؛ اما در مرحلۀ افول، به منظور نمایش بهتر وضعیت شرکت، اقدام به مدیریت سود عملیاتی از طریق تغییر طبقه‌بندی می‌کنند. این پژوهش با نشان‌دادن رابطۀ قدرت مدیرعامل با تغییر طبقه‌بندی و نقش تعدیلی مراحل چرخۀ عمر، به درک نظری از حاکمیت شرکتی و گزارشگری مالی کمک می‌کند و برای سرمایه‌گذاران و ناظران بازار، ارزیابی بهتر ریسک‌های مدیریت سود در شرکت‌های مختلف را ممکن می‌کند.