واکاوی مؤلفه‌های حکمروایی محیط‌زیست در کلان‌شهر اصفهان

نویسندگان

1 Ph.D. student of Geography and Urban Planning, Department of Geography , Najafabad Branch ,Islamic Azad University, Najafabad, Iran

2 Assistant professor, Department of Geography, Najafabad Branch ,Islamic Azad University, Najafabad, Iran

3 Associate professor, Department of Geography, Najafabad Branch ,Islamic Azad University, Najafabad, Iran

doi
10.22108/sppl.2025.144299.1830
چکیده

مسائل زیست‌محیطی در کلان‌شهر اصفهان به یکی از چالش‌های اساسی این شهر تبدیل شده است. این پژوهش با هدف ارزیابی وضعیت حکمروایی محیط‌زیست در کلان‌شهر اصفهان انجام شده است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی‌تحلیلی و کاربردی است که با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته انجام شد. جامعه آماری شامل متخصصین حوزه برنامه‌ریزی و مدیریت شهری اصفهان بود که با روش نمونه‌گیری گلوله برفی، 43 پرسشنامه معتبر جمع‌آوری شد. پایایی پرسشنامه با ضریب آلفای کرونباخ 0.978 تأیید شد. داده‌های پژوهش با استفاده از آزمون کای اسکوئر تحلیل شد.  یافته‌ها نشان می‌دهد که وضعیت حکمروایی محیط‌زیست در شاخص‌های مورد بررسی نیازمند بهبود است. در شاخص مشارکت، سطح مشارکت مردمی و تعداد تشکل‌های محیط‌زیستی فعال، کمتر از حد مطلوب است. در زمینه مسئولیت‌پذیری و پاسخگویی، عملکرد نهادها در رفع مشکلات زیست‌محیطی ضعیف ارزیابی شده است. کارایی و اثربخشی اقدامات زیست‌محیطی در حوزه‌های مختلف، متفاوت بوده و نیازمند ارتقاست. در بعد قانون‌مداری و شفافیت، رعایت قوانین و اطلاع‌رسانی به شهروندان در سطح مطلوبی قرار ندارد. همچنین توزیع خدمات زیست‌محیطی در سطح شهر عادلانه نیست. نتایج نشان می‌دهد برای بهبود حکمروایی محیط‌زیست در اصفهان، نیاز به رویکردی جامع و یکپارچه با تأکید بر تقویت مشارکت مردمی، افزایش شفافیت و پاسخگویی، و توجه به عدالت محیط‌زیستی است.