تغییرات بارندگی و اثر آن بر امنیت غذایی و درآمد خانوارها

نویسندگان

1 دانشیار، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه زابل، سیستان و بلوچستان

2 استادیار، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه زابل، سیستان و بلوچستان.

3 کارشناس بخش اقتصادی، اجتماعی و ترویجی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی، خراسان جنوبی

doi
10.22034/jcr.2024.208604
چکیده

از آنجا که فعالیت کشاورزی به شرایط جوی وابسته است، همواره با عدم‏حتمیت روبرو می‏باشد. با این حال، کشاورزی تأمین‏کننده قسمت اعظم غذای مورد نیاز و ضامن امنیت غذایی هر کشور است. از سوی دیگر، با وجود افزایش جمعیت و تغییرات شدید زیست محیطی و اقلیمی، فراهم نمودن غذایی سالم، کافی و مداوم برای تمام اقشار جامعه یکی از چالش‏های هر حکومت می‏باشد. هدف این مطالعه، ارزیابی نوسانات بارندگی بر امنیت غذایی ایران با استفاده از یک مدل تعادل عمومی با رویکرد تصادفی است. سه شوک برای بارندگی در قالب سه سناریوی در نظر گرفته شده است. برای ارزیابی امنیت غذایی دو جنبه مهم فراهم بودن و دسترسی مواد غذایی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که تغییرات بارندگی بیشترین تأثیر را بر تولید گندم داشته و در سناریوی بهترین بارندگی بیشترین افزایش در مقدار تولید گندم دیم مشاهده شد. در مورد واردات کالاها پس از شبیه‏سازی سه سناریوی اعمال شده نیز تغییراتی در واردات ایجاد شد که بیشترین واردات مربوط به کالاهای کشاورزی است که کالای سایر غلات دیم و بعد از آن گندم دیم بیشترین درصد تغییر را در سناریوی کمترین بارندگی به خود اختصاص داد. در نهایت، نتایج نشان داد که تغییرات بارندگی در شرایط کنونی کشور تأثیری معنی‏داری بر امنیت غذایی ندارد و برای حفظ این شرایط باید میزان تولیدات و واردات را با توجه به شرایط بارندگی تنظیم نمود.