تنوع ژنتیکی نهال‌های گردو‌ی ایرانی (‏Juglans regia L.‎‏) با استفاده از نشانگرهای ‏SSR

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران‏

2 استاد، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران‏

3 استادیار، گروه محصولات زراعی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یوزونجو یل وان، وان، ترکیه

4 استاد، گروه علوم باغبانی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران‏

5 دانشیار، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. ‏

6 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران‏

doi
10.30466/jfrd.2021.53737.1557
چکیده

اولین گام برای شناسایی، حفظ و نگهداری ذخایر توارثی و اساس پژوهش­های ژنتیکی و برنامه­های اصلاحی تعیین مقدار تنوع ژنتیکی در مواد گیاهی است. به­کارگیری نشانگرهای مولکولی یکی از ابزارهای بسیار مهم در این زمینه است. در این راستا حفظ تنوع ژنتیکی گیاهان بومی و ارزیابی مقدار تنوع آن­ها ضروری به­نظر می‌رسد. برای ارزیابی تنوع ژنتیکی 140 نهال گردوی ایرانی از 20 جفت آغازگر SSR استفاده شد. 20 مکان SSR در مجموع 138 آلل تولید کرد. کمترین و بیشترین تعداد آلل، به­ترتیب مربوط به مکان­های WGA69، WGA71 و JRHR211298 (پنج آلل) و WGA202 (نه آلل) بود. کمترین و بیشترین تعداد آلل مؤثر به­ترتیب مربوط به مکان­های JRHR211298 و JRHR217037 بود. بیشترین مقدار هتروزیگوتی مشاهده­شده توسط مکان­ WGA69 تولید شد. همۀ مکان­های SSR در جمعیت مورد بررسی انحراف معنی­داری (001/0p≤) از تعادل هاردی-­واینبرگ نشان دادند. دندروگرام حاصل از روش Neigbour-joining، 140 نهال گردو را در 5 گروه عمده قرار داد. بررسی ساختار جمعیت با نرم­افزار Structure 2.3.1، 2 گروه (2k=) احتمالی را شناسایی کرد. که نتایج هردو تا حد زیادی با هم هم­خوانی داشتند. اطلاعات حاصل بر اساس ماتریس سهم عضویت افراد و مقدار Fst نشان داد که تمایز قابل­ملاحظه­ای بین گروه­های احتمالی وجود ندارد.