کیفیت حسابرسی: ارائه الگو و بررسی شکاف بین وضع موجود و وضع مطلوب

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 دانشیار حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبائی

3 استاد حسابداری دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طبابائی

4 استادیار حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری ، دانشگاه علامه طباطبائی

doi
10.22054/qjma.2022.69623.2406
چکیده

استفاده‌کنندگان در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی، نیاز به اطلاعات مالی باکیفیت دارند و حسابرسی مستقل نقش عمده­ای را در ارتقای کیفیت گزارشگری مالی ایفا می­کند. لذا در این پژوهش سعی گردید با استفاده از روش پژوهش دلفی فازی و نظرخواهی از خبرگان حرفه­ای، ضمن شناسایی معیارهای بهبود کیفیت حسابرسی، الگویی مناسب برای محیط اقتصادی ایران، با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی طراحی شود. همچنین وضع موجود و مطلوب کیفیت شاخصه­های بهبود کیفیت حسابرسی در ایران نیز مقایسه شده است و درنهایت ابعاد کیفیت حسابرسی ازنظر اهمیت رتبه­بندی شده­اند. بدین منظور به پیروی از هیئت استانداردهای بین­المللی حسابرسی و اطمینان­بخشی 60 شاخص احصاء گردید که در پنج بُعد الف. عوامل ورودی با 21 شاخص؛ ب. عوامل فرآیندی با 10 شاخص؛ ج. عوامل خروجی با 9 شاخص؛ د. تعاملات اصلی با 10 شاخص و عوامل زمینه­ای با 10 شاخص طبقه­بندی شد. داده­ها با استفاده از نرم‌افزارهای R و Amos و Super Decisions مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج پژوهش حاکی از پذیرفته­شدن 54 شاخص می­باشد که الگویی برای بهبود کیفیت حسابرسی فراهم می­کند. همچنین نتایج حاصل از مقایسه وضع موجود و وضع مطلوب شاخصه­های بهبود کیفیت حسابرسی بیانگر اختلاف معنادار بین وضع موجود محیط کیفیت حسابرسی در ایران با محیط مطلوب است. درنهایت نتایج حاصل از رتبه­بندی ابعاد مؤثر بر بهبود کیفیت حسابرسی نشان می­دهد که عوامل فرآیندی در رتبه­ی اول اهمیت از دیدگاه خبرگان، عوامل ورودی در رتبه­ی دوم، تعاملات اصلی و عوامل زمینه­ای هر دو در رتبه­ی سوم و عوامل خروجی در رتبه­ی چهارم قرار گرفته ­اند.