بررسی تطبیقی حجیت قیاس از دیدگاه امامیه و وهابیت با تأکید بر نظریات آیت‌الله سبحانی و ابن‌عثیمین

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری وهابیت‌شناسی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

2 استادیار گروه مذاهب اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

doi
10.22034/fiqh.2023.368105.1113
چکیده

حجیت قیاس و جواز به‌کارگیری آن در استنباط مسائل شرعی از مسائل اختلافی در بین فقهای مذاهب اسلامی است. عده‌ای قیاس را ابزاری می‌دانند که رسول خدا(ص) اصحاب خود را به عمل‌کردن طبق آن سفارش کرده، عده‌ای نیز روی آوردن به قیاس را عمل برخی اصحاب در مواجهه با مسائل مستحدثه پس از رحلت رسول خدا(ص) دانسته‌اند. وهابیان قیاس را حجت می‌دانند و در فقدان نص به آن رجوع می‌کنند، اما شیعه امامیه قیاس در استنباط احکام را حجت نمی‌داند و با آن مخالف است. این پژوهش درصدد است با روش توصیفی تحلیلی به دست آورد که حجیت قیاس از دیدگاه امامیه و وهابیت، با تاکید بر نظریات آیت‌الله سبحانی و ابن‌عثیمین چیست. سبحانی حجیت برخی اقسام قیاس، مانند قیاس منصوص العله و اولویت، را می‌پذیرد، اما حجیت آن را از باب نص می‌داند، نه از باب حجیت قیاس. او قیاس مستنبط العله را فاقد حجیت می‌داند، اما ابن‌عثیمین برای تمام اقسام قیاس حجیت قائل است.