بررسی جواز بنای بر قبور بر اساس آیه 21 سوره مبارکه کهف از منظر فریقین و مخالفان آن
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه قم، قم، ایران
2 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه قم، قم، ایران
doi
10.22034/fiqh.2023.381693.1128چکیده
از مطالب منابع تفسیری فریقین ذیل آیه 21 سوره کهف، جواز ساخت بنا و بارگاه بر مزار اولیای الهی استنباط میشود. چنانکه مفسران شیعه و بیشتر مفسران اهل سنت در مورد استنباط جواز مسجدسازى بر قبور یا کنار قبور صالحان از این آیه تردید نداشتهاند و بر همین مبنا، صراحتاً یا تلویحاً به جواز مسجدسازى و تبرک جستن از قبور اولیای الهی حکم دادهاند. در این بین برخی با استناد به عدم دلالت این آیه و انکار برداشت جواز بنای بر قبور از آیه، با تکیه بر روایاتی چند و تمسک به برخی گزارشهای تاریخی، سعی در نفی و انکار این مسئله داشتهاند، اما با تحلیل دقیقتر روایات ناهی و مخالف، مشخص شد که عام نیستند و معلل به موارد خاص و مقید به همان موارد تعلیل هستند. علاوه بر آن، عدم تواتر معنوی این اخبار، مخالفت و تعارض برخی از آنها با دیگر آیات قرآن و مسلّمات تاریخى، و اشکالات سندی و متنی آنها برداشت منع و حرمت بنا بر قبور از آنها را منتفی میکند. بر این اساس، ساختن حرم برای انبیا و اولیای الهی نهتنها مشروعیت دارد، بلکه از اعمال مستحب نیز به شمار رفته است. در این مقاله با توجه به اهمیت آیه 21 سوره مبارکه کهف در این مسئله، دیدگاههای متفاوت و گاه متناضی که فریقین در تفسیر و برداشت از آیه بیان کردهاند را مطرح و دلالت این آیه بر جواز بنای بر قبور را بررسی و تبیین میکنیم
