فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حق ‌ارتفاق حقی مهم در امور معیشتی انسان است و حق‌ شرب یکی از مصادیق حقوق ارتفاقی است. قانون‌گذار در قانون مدنی و فقها در کتب فقهی احکام و آثار آن را بیان کرده‌اند. هدف از این پژوهش واکاوی احکام حق‌ شرب از دیدگاه فقهای مذاهب ‌اسلامی و تعیین مقدار حریم در حق ‌شرب با نگاهی به حقوق موضوعه ایران است. در این پژوهش پس از بررسی مفهوم «حق ‌شرب»، احکام حق ‌شرب، از جمله حکم نهرهای بزرگ و کوچک، آب قنات، چاه و چشمه به ‌صورت عمومی و اختصاصی و نیز حریم حق ‌شرب را در فقه مذاهب ‌اسلامی بررسی می‌کنیم. به نظر می‌رسد در احکام و انواع حق‌ شرب در بین فقهای مذاهب ‌اسلامی، هم مشترکات و هم تضارب آرا وجود دارد. بنابراین، برای رفع خلأهای موجود در قانون مدنی و سایر قوانین مربوط در حوزه آب و شرب می‌توان از این نقاط افتراق و اشتراک برای اصلاح قانون استفاده کرد. همچنین، با توجه به ایجاد مصداق‌های نوظهور و جدید در خصوص حق ‌شرب، فقیهان و حقوق‌دانان ملاک و ضابطه‌ای معین برای مشخص‌شدن انواع و احکام حق ‌شرب خواهند داشت.