تحلیل و نقد ساختارهای فقهی مستقل اهل سنت
نویسندگان
1 استادیار گروه فلسفه فقه و حقوق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
doi
10.22034/fiqh.2022.88946چکیده
ساختارهای فقهی اهل سنت را میتوان به دو دسته ساختارهای مستقل و ساختارهای ناظر به حقوق تقسیم کرد. ساختارهای مستقل بیشتر مربوط به قبل از مصطفی زرقا (1322ق) هستند. این ساختارها مستقل از علم حقوق طراحی شدهاند. اولین ساختار در قرن ششم از غزالی است و پیش از او تبویبهای فقهی مطرح بودند، نه ساختار. هشت ساختار مستقل یافت شد که عبارتاند از: ساختار غزالی در احیاء العلوم، ساختار ابنجزّی در قوانین الاحکام الشرعیة، ساختار ابننجیم در البحر الرائق، ساختار ابنعابدین در حاشیة رد المختار، ساختار خضریبک در تاریخ التشریع الاسلامی، ساختار ابنعطا در هذا حلال و هذا حرام، ساختار عبدالکریم زیدان در المفصّل و ساختار علویط در تجدید الاسلام. در این مقاله این ساختارها با روش نقد و بررسی ارزیابی میشوند و نقاط قوت و ضعفشان بیان میشود. این مقاله درصدد است بیان کند که ساختارهای ارائهشده از متقدمان اهل سنت که از قرن ششم شروع شده، مستقل از ساختار علم حقوقاند و با معیارهایی مانند روابط انسانی، اهداف شریعت، قصد تقرب و غرض از تشریع طراحی شدهاند. این ساختارها در برابر ساختارهای متأخران اهل سنتاند که بهدنبال پیروی از ساختار علم حقوق هستند.
